Moslimscholieren hebben evenveel recht om op klassenfoto te staan

De rechtszaak van de ouders van twee moslimscholieren tegen de Haagse Maria Montessorischool is juridisch duidelijk. De kinderen hadden toestemming om afwezig te zijn met het Offerfeest – dan moet je geen schoolfotograaf bestellen.

Mag een onderwijsinstelling de katholieke leerlingen uitsluiten van zwemles, meisjes deelname aan de timmerles bemoeilijken of islamitische kinderen van de schoolfoto weren?

Nee, natuurlijk niet. Iedereen zal aanvoelen dat dit als verboden discriminatie geldt – ofwel niet toegestaan onderscheid op basis van godsdienst, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, hetero- of homoseksuele gerichtheid of burgerlijke staat. Aan onderwijsinstellingen is dergelijk gedrag specifiek verboden in art 7, lid c van de Wet Gelijke Behandeling.

De zaak die de ouders van twee moslimscholieren vorig jaar oktober aanspanden tegen de Haagse Maria Montessorischool is juridisch dan ook duidelijk. De school bestelde in 2015 de fotograaf exact op de dag waarop de moslimleerlingen met toestemming van de school afwezig plegen te zijn, vanwege het islamitische Offerfeest, op 24 september.

Onrechtmatig behandeld

De kantonrechter in Den Haag oordeelde maandag, nadat een poging te schikken in mei was mislukt, dat dit juridisch inderdaad niet door de beugel kan. De beide leerlingen zijn onrechtmatig behandeld, „in hun persoon aangetast”, en de school moet hen ieder 250 euro vergoeden. Zij hebben net zoveel recht om op de klassenfoto te staan als andere leerlingen – de school moet daarin voorzien, althans het ze niet onmogelijk maken.

Er was voor ieder kind 5.000 euro immateriële schade geëist, maar dat vindt de kantonrechter niet in verhouding. Het gaat hier tenslotte niet om het onderwijs zelf, maar om de klassenfoto. De school moet daarnaast 500 euro betalen aan de leerlingen als compensatie voor hun proceskosten.

Dat is een tik op de vingers, maar ook weer niet een hele harde. Toch is het een belangrijke uitspraak. En wel vanwege het negatieve opinieklimaat rondom de islam – op sociale media brak maandag de voorspelbare storm van protest los, waar de rechtbank Den Haag met een zo neutraal mogelijk vraag/antwoord persbericht het hoofd aan trachtte te bieden.

Het conflict dat de kantonrechter maandag beslechtte, komt ook voort uit de grote spanning die er over dit onderwerp is. De school, zo blijkt uit het vonnis, kwam snel tot de conclusie dat ze een fout had gemaakt, kennelijk uit slordigheid, maar slaagde er onvoldoende in om de gevolgen voor deze leerlingen weg te nemen.

Alternatieve klassenfoto’s

In ieder geval slaagde de school er niet in om de kantonrechter te overtuigen. Dat er hevig geprobeerd zou zijn om de afspraak met de schoolfotograaf voor de klassenfoto’s te verzetten – de kantonrechter kon het niet uit de stukken opmaken. Dat de conrector in persoon snel alternatieve klassenfoto’s maakte (met de moslimscholieren erop) en ter beschikking stelde, zodat er geen schade ontstond – de rechter kon het niet vaststellen, want de school wist het niet te onderbouwen. Dat de directeur snel mondeling excuses had gemaakt en de klacht toewees, viel in dezelfde categorie. Wel beweerd, maar niet aannemelijk gemaakt.

Interessant is dat de school de moslimouders verwijt dat ze de school niet tijdig had geattendeerd op de samenloop van Offerfeest en de schoolfotograaf. Die was namelijk bekend uit de nieuwsbrief en de jaarkalender. Maar daarop gaat de kantonrechter helaas niet in.

Het verweer van de school dat voor 24 september is gekozen juist op verzoek van de ouders omdat vlak na de vakantie de kinderen „mooier op de foto staan” wees de rechter af. Dat is immers een week later ook nog het geval. Onder de ouders was het conflict aldus versmald tot de vraag wat zwaarder mocht wegen: de wens om ‘zonnig’ op de klassenfoto te staan of aan het Offerfeest deel te mogen nemen?

Het impliciete antwoord van de rechter is dat beide wensen te combineren waren geweest. Maar de moslimleerlingen de dupe laten worden, mag duidelijk niet. De school wist het allemaal niet uit te leggen.

Volledige uitspraak te lezen op rechtspraak.nl