Irak viert herovering van Mosul

Islamitische staat

Na acht maanden heeft het Iraakse leger Mosul nu zo goed als helemaal heroverd op IS. De strijd was bijzonder bloedig.

Special forces van het Iraakse leger vieren de overwinning nadat ze op zondag de oever van de Tigris hebben bereikt. Foto Felipe Dana

In het nauw gedreven door het Iraakse leger, hebben tientallen IS-strijders zich dit weekend in de rivier de Tigris geworpen om al zwemmend uit Mosul te ontsnappen. Velen haalden het niet. Een Iraakse generaal vertelde op de staatstelevisie hoe zijn troepen zo’n dertig militanten in het water hebben doodgeschoten.

Na meer dan acht maanden verwoede strijd heeft het Iraakse leger Mosul nu zo goed als helemaal veroverd op Islamitische Staat. De Iraakse premier Abadi arriveerde zondag in Mosul om de overwinning uit te roepen. Commandotroepen hesen de Iraakse vlag aan de oever van de Tigris. In de straten van Bagdad werd feestgevierd.

De val van het IS-bolwerk is al vaker aangekondigd, en de weinige journalisten die zondag in West-Mosul konden geraken, getuigden dat er nog altijd gevochten werd in de stad. (De voorbije twee dagen zat West-Mosul op slot voor journalisten.)

Wel is duidelijk dat het de allerlaatste IS-strijders zijn die nog weerstand bieden. Iraakse soldaten zeggen dat het wellicht om buitenlandse jihadisten gaat – in Mosul vooral afkomstig uit ex-Sovjetrepublieken – omdat die weinig kans maken om vermomd als burgers te ontsnappen.

Drie jaar geleden hield Abu Bakr al-Baghadi in Mosul zijn eerste toespraak als kalief van de zelfverklaarde Islamitische Staat. De voorbije weken waren de laatste IS-strijders samengedreven op een steeds kleiner stukje van de oude stad, tegen de Tigris aan.

Met Mosul verliest IS zijn belangrijkste bolwerk in Irak. De strijd is bijzonder bloedig geweest. Volgens een rapport van het Pentagon hebben de Iraakse commando’s liefst 40 procent van hun mensen verloren in de oorlog tegen IS in Mosul, Fallujah, Ramadi, en elders. Het Iraakse leger geeft zelf geen cijfers over verliezen.

De burgerbevolking heeft erg zwaar te lijden gehad. Het Pentagon gaf vrijdag toe dat meer dan 600 burgers zijn gedood bij luchtaanvallen door de anti-IS-coalitie in Irak en Syrië. Bijna de helft van die doden viel in Mosul.

Hoeveel burgers zijn omgekomen tijdens de eindstrijd om de oude stad, moet nog blijken. Door het inzetten van mortiergranaten in de nauwe steegjes, zijn veel burgers daar bedolven onder het puin.

Menselijk schild

Honderden, mogelijk duizenden burgers zijn door IS geëxecuteerd toen zij probeerden te vluchten. Velen waren door IS naar Mosul gedreven om als menselijk schild te dienen, vanuit dorpjes die de terreurgroep eerder moest prijsgeven. Er zijn ook berichten dat IS burgers heeft opgesloten in hun huizen om vervolgens vijandelijk vuur uit te lokken door vanaf de daken op de Iraakse troepen te schieten.

De val van Mosul betekent nog niet het einde van IS in Irak. De terreurbeweging heeft nog Tel Afar in handen, een stadje halverwege tussen Mosul en de Syrische grens. Daar is IS omsingeld door Hashd al-Shaabi, een voornamelijk shi’itische volksmilitie. Ook het gebied rond Hawija nabij de stad Kirkuk moet nog heroverd worden. In Syrië wordt IS in zijn zelfverklaarde hoofdstad Raqqa al weken belegerd door Koerdische en Arabische rebellen, die gesteund worden door de VS.