Gemor over erfgoed-status van oude stad Hebron

Unesco

Betwiste monumenten zoals de oude stad van Hebron zijn verklaard tot werelderfgoed. De vreugde is niet onverdeeld.

Shinto-schrijn op het Japanse eiland Okinoshima, bedevaartsplek waar de archeologische vindplaatsen de veranderingen in rituelen weerspiegelen van de vierde tot de negende eeuw. Vrouwen zijn niet welkom, mannen slechts een dag per jaar, mits ze zich uitkleden en ritueel laten reinigen. Foto Imaki Hidekazu

Wereldwijde erkenning als cultureel erfgoed is een zaak van grote eer en feestvreugde. Maar dit jaar heeft de selectie van nieuwkomers op de Werelderfgoedlijst van Unesco – de afgelopen dagen in het Poolse Krakau – ook geleid tot gemor. Organisaties die opkomen voor de rechten van Tibetanen vinden het maar niks dat Unesco de Chinese regio Qinhai Hoh Xil op het noordwestelijk deel van het Tibetaans-Qinghai Plateau tot natuurgebied van mondiale betekenis heeft bestempeld. Ze protesteren tegen de Chinese beteugeling van de Tibetaanse cultuur en vrezen dat een einde gaat komen aan het nomadische bestaan van de lokale bevolking.

De Chinese regio Qinhai Hoh Xil op het noordwestelijk deel van het Tibetaans-Qinghai Plateau. Het is het grootste en hoogste plateau ter wereld. Het ligt op 4.500 meter boven zeelevel. Door de geografie en het klimaat is een unieke biodiversiteit ontstaan. Foto UNESCO

De keuze voor de oude stad van Hebron op de Westelijke Jordaanoever is slecht gevallen bij de Israëlische regering. Die stoorde zich vorige week woensdag al aan een verklaring van Unesco over de oude stad van Jeruzalem, waarin Israël een „bezettingsmacht” werd genoemd. Toen Hebron vrijdag tijdens een geheime stemming (12 voor, 3 tegen, 6 onthoudingen) als Palestijns patrimonium werd toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst, was de maat vol. „Een nieuwe krankzinnige beslissing van Unesco”, reageerde premier Netanyahu, die aankondigde dat Israël wederom zijn jaarlijkse bijdrage aan Unesco zal verlagen.

Joden spreken over het Graf van de Patriarchen, moslims over de Ibrahimi-moskee. Plaatsing van de oude stad van Hebron op de Unesco-lijst (én tegelijkertijd op de lijst van bedreigd erfgoed) zien de Palestijnen als bevestiging dat de stad en de moskee tot de Palestijnse geschiedenis hoort. Foto Hazem Bader/AFP

In VN-fora komt het gesloten Oost-Afrikaanse land Eritrea er doorgaans slecht van af wegens zijn hardvochtige, dirigistische regime en de schending van mensenrechten. Nu hebben de machthebbers in Asmara reden tot juichen. „Een overwinning voor Eritrea en Afrika als geheel” reageerde de Eritrese vertegenwoordiger bij Unesco op de plaatsing van een groot aantal gebouwen in de hoofdstad op de werelderfgoedlijst. Ze vertegenwoordigen de ‘Modernistische Stad van Afrika’. De oudste dateren van eind 19de eeuw toen Eritrea nog een militaire voorpost was van de Italiaanse kolonisator.

Een Italiaanse zakelijkheid gaf een moderne vorm aan Eritrese bioscopen, hotels, overheidsgebouwen en gebedshuizen. Dit is een bioscoop Impero in Asmara, de hoofdstad van Eritrea. Het gebouw is een van de voorbeelden van ‘modernistische’ architectuur in een Afrikaanse omgeving. Met de promotie tot werelderfgoed eert Unesco de architecten die vanaf de Italiaanse koloniale tijd in Asmara aan de slag gingen. Foto Edward Denison/UNESCO

De laatste Nederlandse toevoeging op de werelderfgoedlijst was ‘Mooie Nel’, de Rotterdamse Van Nelle-fabriek, in 2014. Wie op de lijst staat, moet wel goed zorgen voor zijn erfgoed. De historische binnenstad van Wenen is op de rode lijst gezet omdat nieuwbouwprojecten de historische waarde van de binnenstad aantasten.

Bekijk hieronder wat er op de nieuwe lijst van Unesco staat: