North Sea Jazz: steeds op zoek naar muzikale verwondering

Jazz Het ontvankelijke jazzpubliek holde heen en weer tussen grote namen en jonge musici wier jazz bol staat van vernieuwingsdrift.

Jazzlegende McCoy Tyner (78) dwong respect af met zijn concert in Rotterdam. Foto Andreas Terlaak.

Bands kijken op North Sea Jazz – het was een opgave dit weekend in een maximaal afgeladen Ahoy. In totaal holden 75.000 bezoekers heen en weer tussen alle podia, om niets te missen van het rijke aanbod. Het mooie van het, zeer diverse, publiek hier is dat het ongelofelijk open oren heeft. Bezoekers zijn bijzonder ontvankelijke alleseters, alle zalen lopen bij voorbaat vol bij zowel de grote trekkers als de opkomende namen, met publiek dat steeds op zoek is naar muzikale verwondering. Ze omarmen lange soli en improvisatie, juichen tot in de kleinste zaaltjes waar het zweet van het plafond drupt, het avontuur toe. Zeker als artiesten muzikale scheidslijnen slechten, zoals dat bij de jonge garde aan de lopende band gebeurt.

Daar kregen ze deze 42ste editie van North Sea Jazz veel voor terug. Soms mag het lijken dat met die vele knallende publiekstrekkers – dit jaar een keur aan zeer interessante popvrouwen – de pop domineert. Maar de jazzroute is minstens zo veelkleurig en mooi, én in eigenlijk veel méér zalen. Met relatief jonge jazzmusici wier moderne jazz bol staat van vernieuwingsdrift.

Morris Kliphuis voerde zijn speciaal voor North Sea Jazz geschreven compositie “Dimlicht” uit.
Foto Andreas Terlaak.
Ambrose Akinmusire trad op in de kleine, lage en overvolle Yenisei-zaal.
Foto Andreas Terlaak.
Wayne Shorter.
Foto Andreas Terlaak.
Saxofonist Ben van Gelder.
Foto Andreas Terlaak.
Blazers Morris Kliphuis, Ambrose Akinmusire, Wayne Shorter en Ben van Gelder.
Foto’s Andreas Terlaak.

Zonder meer was het goed om weer veel Nederlandse jazztalenten hun plek op het festival te zien bevestigen. Vinnige, aangenaam melodieuze blazers als saxofonisten Bart Wirtz, Maarten Hogenhuis en Ben van Gelder stelden met hun bands zeker niet teleur. Morris Kliphuis maakte veel indruk met de compositieopdracht die North Sea Jazz jaarlijks uitschrijft. Maar ook internationaal waren het de blazers die domineerden. Met vettige sound zoals trompettist Marquis Hill uit Chicago, het schurende geluid van Shabaka Hutchings of tja, uiterst bestudeerde klanken van saxofonist Steve Lehman. In het vervelendste lage zaaltje van het festival wist Ambrose Akinmusire indruk te maken.

Dan de jazzseniors op het festival. Werd het spel van Wayne Shorter vrijdag nog teleurstellend gesmoord door de wollige weelderigheid van het Vlaamse Casco Philharmonic, genieten was het nu van artist in residence Chick Corea, die duidelijk meer speellust toonde dan bij een recentelijk ander optreden. Met Béla Fleck vond hij vuur in gezamenlijke improvisatie die hun virtuositeit bekrachtigde. Maar het was ook niet moeilijk te voelen wat hem aansprak in het Trondheim Orchestra: de gretigheid droop er bij dit orkest van af, er was avontuur en diepgang in de stukken. De lach op Corea’s gezicht was veelzeggend.

Chick Corea met zijn Elektric Band.
Foto Andreas Terlaak.
Aandachtig publiek.
Foto Andreas Terlaak.
Chick Corea en een geïmponeerd publiek.
Foto’s Andreas Terlaak.

De trompettisten Enrico Rava en Tomasz Stanko hadden een sterk verbond van twee onvoorspelbare persoonlijkheden die elkaar vonden in elegant spel. Dat was heel anders bij pianist Herbie Hancock. Het vuur is bij hem altijd aan, maar zijn fragmentarische concertvorm was lastig in te nemen. Het spel van McCoy Tyner (78), dwong van alle jazzlegendes dit weekeinde het meeste respect af. Niet per se om zijn spel, de pianist is flink ziek geweest, moest het podium op geholpen worden en oogde zeer broos. Maar zijn concert, met pianist Craig Taborn, eerde de vorige week overleden toppianiste Geri Allen die hen dit festival zou vergezellen. Het legde emotie in de muziek.

Dat was ook voelbaar bij Dianne Reeves. Ook zij memoreerde Allen en zette een show neer waarin haar vocale kunsten konden gloriëren. Vrije scats, waarin ze onder meer haar band voorstelde, lange halen langs alle octaven, timing, timbre, tekstbehandeling – Reeves overtuigde met alles als jazzvocaliste met eigen los signatuur.

Norah Jones.
Foto Andreas Terlaak.
Bezoekers bij het concert van Corey Henry
Foto Andreas Terlaak.
Norah Jones en publiek bij het concert van Cory Henry & The Funk Apostles in de Maas-hal.
Foto’s Andreas Terlaak.

Tamme Norah Jones

De duik in de geschiedenis die het festival naar aanleiding van het jazzhistorische jaar 1917 deed, leverde minder unieks op dan gehoopt. Het MONK’estra van pianist en arrangeur John Beasley vloog weliswaar in moderne Monk-interpretaties hoog en boeiend door die lastige versnellingen en merkwaardige maatsoorten. Maar het van ambitie bolstaande Jazz The Story was een gemiste kans: een slordig schools jazzcollege met pratende solisten en haperend geluid.

Jammer, en dan is het weer verder struinen. Bassist Christian McBride liet zich horen in een akkoordloze vorm van twee blazers, bas en drums. Dat kan tamelijk compromisloos zijn, weten we van Ornette Coleman, maar het waren de romig dikke ploks van McBride die verbonden.

Zangeres Norah Jones was een van de weinige echt exclusieve festivalnamen. Helaas werd haar concert een wat tamme, belegen bedoening. In een plusconcert waarvoor extra betaald moest worden, werd het softe countrypop met sobere instrumentatie, ondanks de behaaglijke bedwelming van haar stem.

North Sea Jazz kreeg een waardig besluit bij saxofonist Donny McCaslin. Met een onweerstaanbaar dankwoord aan zijn toehoorders die hem op het uiterst lastige tijdstip (recht tegenover de slotshows van popster Jamiroquai en toegewijd collega-saxofonist Kamasi Washington) toch nog hadden weten te vinden, gaf hij gas. Flink versterkt klonk fel spel in vloeiend lange halen, terwijl toetsenman Jason Lindner hem voedde met intrigerende pianoakkoorden.
Ontroerend was het langzaam opbouwende, gloedvolle stuk dat McCaslins intensieve samenwerking met David Bowie heeft getekend: Lazarus. Het was een gepassioneerde uitvoering waarmee opnieuw op North Sea Jazz een tot de verbeelding sprekende muziekheld werd geëerd.