Mirka, de sterke vrouw die waakt over Roger Federer

Mirka Federer, tennisvrouw

Zij heeft mede het fundament gebouwd waardoor Roger Federer (35) tot diep in zijn loopbaan succesvol kan zijn: Mirka (39), de ‘supervisor’ van Team Federer. „Als zij zou zeggen: ik wil niet meer reizen, dan is mijn carrière over.”

Mirka Federer tijdens de partij van haar man Roger tegen Dusan Lajovic, in de tweede ronde van Wimbledon. Foto Adrian DENNIS/AFP

Wimbledon Village ontwaakt deze vrijdagochtend, op tien minuten van het tennispark. Mirka Federer loopt een koffietent binnen. Een medewerkster van de familie Federer staat bij de balie en bestelt een flesje water voor haar. Ze nemen plaats in een hoek achterin de zaak, met de jongste tweeling: Leo en Lennart, drie jaar oud.

Het is een doorsnee gezin, op het oog. Down to earth, zonder sterallures. Zwitserse nuchterheid. Ontspannen tafereel, met de tweeling als middelpunt. Mirka’s schoonmoeder komt binnen, Lynette Federer. De dag ervoor was ze met haar man Robert te gast in de ‘Royal Box’ op het centercourt, privileges van de ouders van een zevenvoudig Wimbledon-winnaar.

Zoon Roger is er niet bij deze ochtend, Mirka waakt over de kinderen. „Papa was playing”, zegt ze tegen de jongens en doet alsof ze een paar ballen slaat.

Hoeder van het team

Mirka Federer is de sterke vrouw achter achttienvoudig grandslamwinnaar Roger Federer. Vrouw van de succesvolste tennisser ooit, moeder van vier, hoeder van het team rond Federer. „Zij is het anker”, zegt de Zwitserse tennisjournalist René Stauffer, die meerdere boeken over Federer schreef en Mirka in het verleden vaker interviewde. „Ze let op veel details, zoals de reizen, de kinderen. Je kan haar de supervisor van het team noemen.”

Team Federer is een „kleine onderneming”, zegt Stauffer. Het bestaat uit coaches Ivan Ljubicic en Severin Lüthi, fitnesstrainer Pierre Paganini, fysiotherapeut Daniel Troxler en manager Tony Godsick. En er zijn nanny’s voor de dubbele tweeling – naast de jongens hebben ze twee meisjes van zeven. Stauffer: „Mirka heeft veel zaken waar ze over moet waken.”

Zij heeft mede het fundament gebouwd waardoor Federer tot diep in zijn loopbaan succesvol kan zijn. Ze gunt hem zijn toegift. Over een maand wordt hij 36. Vorig seizoen werd verstoord door blessures. Dit jaar is hij opgeleefd, met de zege op de Australian Open gevolgd door titels in Indian Wells, Miami en onlangs Halle. „Zonder haar kon ik dit niet doen”, zegt Federer zaterdagavond, na zijn zege in drie sets op de Duitser Mischa Zverev.

Zonder Mirka’s steun zou hij niet meer spelen. „Als zij zou zeggen: ik wil niet meer reizen, dan is mijn carrière over”, zegt Federer. „Zo simpel is het. Zij is de sleutel hierin.”

Federer viert zijn Australian Open-titel van dit jaar met vrouw Mirka:

Deze maandag speelt hij in de vierde ronde tegen de Bulgaar Grigor Dimitrov. Zijn doel op Wimbledon: een recordbrekende achtste titel.

Federer vindt het belangrijk zijn gezin om zich heen te hebben tijdens toernooien. Ze reizen vaak mee naar de grand slams en andere grote evenementen. Hier op Wimbledon huren ze ieder jaar een groot huis. „Zolang mijn vrouw en mijn kinderen ervan genieten, ben ik de gelukkigste man die er is. En daardoor kan ik ook beter tennissen”, zei Federer vorig jaar. De laatste die tijdens zijn profcarrière vier kinderen had was Ivan Lendl, begin jaren negentig.

Mirka werd in april 1978 geboren als Miroslava Vavrincová, in Bojnice, in het Slowaakse deel van het toenmalige Tsjecho-Slowakije. Toen ze twee was verhuisde het gezin – ze is enig kind – naar Zwitserland. Op haar negende raakte ze bij een toernooi in Duitsland in gesprek met Martina Navratilova, die haar adviseerde te gaan tennissen.

Relatie sinds ‘Sydney 2000’

Ze kwam tot de 76ste plaats op de wereldranglijst, maar moest in 2002 noodgedwongen stoppen door een voetblessure. Ze raakte in een depressie, zegt ze in Federers biografie Quest for Perfection, die is geschreven door Stauffer. „Ik viel in een diep gat. Het moeilijkste was dat ik acht maanden thuis was en niks kon doen. Ik had veel tijd om na te denken en tennis te kijken op televisie. Roger was mijn grootste supporter in die tijd. Hij gaf me mijn tennisleven terug.”

Hun relatie begon tijdens de Olympische Spelen in Sydney in 2000, waar ze beiden uitkwamen voor Zwitserland. „Hij kuste mij niet, tot de laatste dag van de Olympische Spelen”, vertelde ze. Mirka, die ruim drie jaar ouder is, zorgde in die eerste profjaren voor meer structuur in het leven van Federer, die zijn eerste grand slam nog moest winnen.

„Zij maakte schoon, kookte en zag erop toe dat het redelijk netjes was”, vertelt oud-speler Michael Lammer, met wie Federer begin deze eeuw een appartement deelde bij het nationaal trainingscentrum in Zwitserland, in de biografie.

Parfummerk

Na het beëindigen van haar profcarrière kreeg ze een belangrijke rol in zijn begeleiding. Ze beheerde Federers dagboek, zette mede zijn parfummerk op, deed de sponsoring, boekte de vliegtickets en hotels en was het aanspreekpunt voor de media. Ze trouwden in 2009.

„Haar rol is door de jaren heen veranderd”, zegt Stauffer. „Veel journalisten waren boos omdat ze geen interview kregen. Ze zat in een moeilijke situatie. Roger realiseerde zich dat het geen goede positie voor haar was en haalde haar weg uit de frontlinie.”

Ze heeft nu meer een rol op de achtergrond. Maar haar invloed is nog steeds groot. Stauffer: „Ze houdt veel dingen bij hem weg, zodat hij zich kan focussen op het tennis.” Doordat ze zelf prof is geweest weet ze hoe de tour werkt en wat de behoeften zijn van tennissers om op topniveau te presteren.

Vergelijking met Rosewall

De vergelijking met de Australiër Ken Rosewall dringt zich op. Hij speelde tot en met zijn 39ste op hoog niveau. Daarin was de steun van zijn vrouw Wilma, een oud-tennisster, een belangrijke factor, zei Rosewall eerder dit jaar in The New York Times.

„Ze is een enorme steun voor mij. Ze is de beste”, zegt Federer zaterdag over Mirka. „Ik ben blij dat ze mij in staat stelt om onze dromen na te jagen, want ze zit er net zo veel ‘in’ als ik.”

Haar pijn van een vroegtijdig beëindigde carrière wordt verzacht door de succesvolle loopbaan van Federer. „Ze leeft haar tenniscarrière nu door middel van Roger”, zegt Stauffer, zaterdagmiddag bij het perscentrum op Wimbledon. Zie de intense omhelzing na de zege op de Australian Open, begin dit jaar: zij leek emotioneler dan Federer zelf.

Interviews geeft ze al jaren niet meer, ze blijft het liefst uit de publiciteit. Maar eind 2014 kwam ze in het nieuws, tijdens de ATP World Tour Finals in Londen. Ze zou in de halve finale „cry baby” hebben geroepen naar landgenoot Stan Wawrinka, toen die in discussie ging met de umpire. Wawrinka, een goede vriend van Federer, was woest. Het zorgde destijds voor spanningen in het Zwitserse kamp, kort voor de Davis Cup-finale tegen Frankrijk. Wawrinka en Federer hebben het destijds uitgepraat.

Strakke blik

Ze is het vaste gezicht in Federers spelersbox. De blik bijna altijd strak. Ze is zeer sympathiek, zegt Stauffer: open en spraakzaam. „Ze laat je goed voelen als je bij haar in de buurt bent.” Ze is een zachte, vriendelijke vrouw, vertelde Dick Smits in 2015 tegen NRC. Hij is een van de spelerschauffeurs bij het ABN Amro-toernooi in Ahoy.

In 2012 was hij een week lang de privéchauffeur van Federer. Ze wisselden nummer uit: als ze hem nodig hadden, zouden ze hem bellen. Smits was op een dag met Mirka, de kinderen en de nanny naar Diergaarde Blijdorp. „Toen belde Roger op, en zei hij: Dick, ik wil ook naar de dierentuin.” En op een ander moment waren Mirka en Roger de weg kwijt in de Rotterdamse binnenstad. Smits: „Ik zei: blijf waar je staat, ik ben er met vijf minuten. Stonden ze met tassen vol boodschappen op het Binnenwegplein. Als je het over een normaal, voetjes-op-aarde-gezin hebt, dan zijn zij het wel.”