Recensie

Aangrijpend drama en een beetje ‘Grease’ tijdens festival Julidans

Het internationale festival voor hedendaagse dans, heeft een vliegende start achter de rug. Mede dankzij het aangrijpende Betroffenheit van Jonathon Young.

Julidans, het internationale festival voor hedendaagse dans, heeft een vliegende start achter de rug. De openingsvoorstelling Betroffenheit werd twee keer uitverkocht, en ook voor andere voorstellingen zijn er wachtlijsten.

Het succes van Betroffenheit was geen verrassing. De voorstelling van schrijver/acteur Jonathon Young en choreografe Crystal Pite won in april de prestigieuze Olivier Award en oogst sinds de première in 2015 alom vijfsterrenrecensies. Samen hebben de Canadese makers een aangrijpende, integere verbeelding gecreëerd van de beroering die een traumatische gebeurtenis in het brein veroorzaakt. Young weet er alles van: hij kon zijn dochter, een nichtje en een neefje niet uit een brandend vakantiehuis redden. Maar de voorstelling reikt verder dan die gruwelijke ‘anekdote’ door een perfecte mix van tekst en dans, waarbij vijf geweldige dansers de sinistere verleiding van drugs en de onuitsprekelijke chaos in het hoofd van de getergde man voelbaar maken. Beeld, geluid, tekst, dans, alles komt samen in een indrukwekkend geconstrueerde getuigenis zonder een greintje melodrama.

Jonathon Young verwerkte zijn traumatische ervaring in Betroffenheit. “Dans is bij uitstek geschikt voor dit onderwerp, want verwerken is ook een fysiek proces”

Autobiografische elementen kenmerken ook And so you see… our honourable blue sky and ever enduring sun… can only be consumed slice by slice van de Zuid-Afrikaanse Robyn Orlin. Hierin geeft Orlin (lange titels zijn haar handelsmerk) haar commentaar op de rassenongelijkheid die nog steeds in haar land bestaat, naast homofobie en afwijzing van alles wat afwijkt. De solo wordt gedanst door de imposante Albert Ibokwe Khoza. Als hij eenmaal uit de knellende folie is bevrijd, laat de performer uit Soweto zijn grote, dikke lichaam trillen, hij vreet sinaasappels smakkend met schil en al op, hij daagt uit, is een zelfbewuste, woedende homo die zich niet wil verbergen – wat hij tenslotte wel doet als hij zich met blauwe verf overgiet. In zijn hese zang is de pijn van onderdrukking en discriminatie voelbaar.

Erg teleurstellend was de (op papier interessante) voorstelling 7even van het Ballet National de Marseille & ICK. Emio Greco en Pieter Scholten, leiders van deze gezelschappen, nodigden zeven choreografen uit met zeven dansers een stuk van zeven minuten te maken, met hun manifest De Zeven Noodzakelijkheden, over het wezen van dans, in het achterhoofd. Het programma leverde vooral een hoop hedendaags dansgeëmmer op, met soms een plagerige ironisering van de stellingen in het manifest. Echt boeiend is eigenlijk alleen Humain van de Frans-Algerijnse Nacera Belaza; een mooi, minimalistisch ritueel. De zeven zwart geklede dansers die aan het begin op een rij achter op het toneel staan, schuddend en verend, vormen langzaam een kring, waarbinnen die onrust veilig tot uitbarsting kan komen, het individu zich kan uiten, het lichaam mens kan worden. In al zijn eenvoud ontroerend.

Hoe grappig de combinatie dans en tekst kan zijn, bewijst Pere Faura in Sweet Tyranny. Zelf danst hij pas op het laatst, want zoals bijna al zijn voorstellingen is Sweet Tyranny een monoloog óver dans. Dit keer illustreren zeven dansers iconische fragmenten uit musicalfilms (Saturday Night Fever, Flash Dance, Grease, Chorus Line, Mary Poppins) die Faura gebruikt om allerlei al dan niet foute fenomenen in de danswereld te ontrafelen, niet in de laatste plaats de ijdelheid van makers als hij.

Pere Faura gaat met boosheid de musicalclichés te lijf. En met een schepje Mary Poppins-suiker

Faura, nog steeds om op te vreten en een goed timende spreker, windt het publiek moeiteloos om zijn vinger. Een heerlijke rave sluit het stuk af en, heel consequent, alleen Faura neemt het applaus in ontvangst.