Column

Vrome politici aan het roer

D66 en ChristenUnie zouden hier toch uit moeten komen? Laat die zelfdoding toch lekker nog een paar jaar sudderen, zou je ze toe willen roepen. Zet alle medisch-ethische zaken in de koelkast, verklaar ze vier jaar tot verboden terrein, en zet samen je handtekening onder de besluiten waar je het wél eens over kan worden. Dat is toch de opdracht hier? Seculier en vroom die hand in hand over hun schaduw heenstappen. Vermoei ons toch niet langer met die formatie en ga gewoon eens aan het werk.

Ik volg met interesse eenzelfde soort conflict tussen vroom en progressief in Israël. Dat gaat over de Klaagmuur, de laatste overblijfselen van de ooit majestueuze tempel. Ik ben er twee keer geweest. En twee keer was het een teleurstelling. Uiteindelijk kijk ik ernaar als een toerist, niet als Jood. Het voelt niet alsof ik er iets te zoeken heb.

Dat heeft er waarschijnlijk mee te maken dat het plein voor de Klaagmuur, net als alle religieuze zaken in Israël, volledig is ingericht volgens ultra-orthodoxe voorschriften. Er is maar één smaak Jodendom in Israël die bepaalt wat er gebeurt en dat is de vrome smaak. Bij de Klaagmuur betekent dat dat vrouwen er achter een hoog hek gescheiden van de mannen bidden, dat ze geen gebedskleed mogen dragen, niet uit Torah mogen lezen, en zelfs niet hardop mogen zingen. Dat zou de heren aan de andere kant kunnen afleiden. De vrouwen die wél voor deze rechten strijden, the Women of the Wall, worden gedwarsboomd, geïntimideerd en regelmatig met Torahrol en al gearresteerd.

In januari kwam er na jaren onderhandelen eindelijk een plan voor een gemengd paviljoen bij de muur. Eén progressief eilandje in de ultra-orthodoxe zee. Maar twee weken geleden zette Netanyahu dat plan in de vriezer. Zijn regering heeft steun uit ultra-orthodoxe hoek nodig, en die doen per definitie niet aan compromissen.

Er verschenen woedende reacties, niet alleen uit Israëlisch-liberale hoek, maar ook uit de rest van de wereld. Waar in Israël er maar één smaak Jodendom is, vind je in de VS en in Europa wel grote progressieve Joodse gemeenschappen. Die voelen zich verbonden met Israël en zouden het ook leuk vinden om zich enigszins thuis te voelen in het Joods-religieuze hart van Jeruzalem. Maar zoals Netanyahu de afgelopen tijd vaker laat zien, heeft hij steeds meer lak aan wat de rest van de wereld van zijn beleid vindt. Liever de religieuze fanatici thuis te vriend houden dan dat kritisch stelletje boe-roepers aan de zijlijn.

Nu moet ik hier één ding uitleggen: ieder die vermoedt dat Jodendom en Israël dikke mik zijn, zit ernaast. De relatie is uiterst gecompliceerd, zoals alles in Israël ongeveer gecompliceerd is. Je vindt er seculiere Joden die met kerst hamlappen eten en sektarische groepen die in anti-Israël demonstraties meelopen omdat ze voor de vernietiging van de staat zijn. Je vindt er extreme kuisheid, lange rokken en bontmutsen afgewisseld met mini-bikini’s en Gay-prides.

Het land gaat gebukt onder een fikse dosis mediterrane corruptie, een in stijgende mate Erdoganeske omgang met vrijheden en media en een uitzichtloos conflict met de Palestijnen. Het geheel wordt gecontroleerd door een steeds autocratischer opererende leider, die eigenlijk alleen nog luistert naar de batterij ayatollah’s in zijn regering.

Wat zegt dit over onze formatie? Nou, dat wij in Nederland in onze handjes mogen knijpen met onze christelijke partijen. Normaal gesproken doen vrome partijen, diep-gelovige politici, maar zeer zelden mee met compromissen. Ze weigeren het eilandje in de progressieve zee te zijn, omdat ze de zee te wanstaltig vinden om mee geassocieerd te worden.

ChristenUnie verdient applaus dat zij, na eerst politiek in het gezicht te zijn gespuugd door D66, bereid zijn om samen te werken en zelfs leiding te geven aan het bestuur van een diep seculier en progressief land. De ChristenUnie toont zich bereid om in een land waar abortus, euthanasie en homohuwelijk een no-brainer zijn aan het roer te gaan staan, samen met mensen die het allemaal nog niet ver genoeg vinden gaan. Kijk naar Israël, en weet dat dat helemaal niet vanzelfsprekend is.

Rosanne Hertzberger is microbioloog