Column

Geen goedmaakdiners meer bij Garoeda

De Haagse Stemming Vandaag is dag 115 van de formatie. Schrijf je in voor De Haagse Stemming om deze (di-do-za) als nieuwsbrief te ontvangen.

De Middenweg-coalitie kan voorlopig niet meer dineren in Garoeda, maar heeft wel steun van christelijke kiezers. Al vrezen zij dealmaker en theatermaker Pechtold, die zijn avonden tegenwoordig met Buma doorbrengt. Plasterk probeert op de valreep de SP af te knijpen. En de Turkije-rel ettert na tot in Hamburg.

ENQUÊTE: Sinds januari is De Haagse Stemming 95 keer verschenen. Vanwege het reces is dit de laatste reguliere nieuwsbrief, maar bij Groot Formatie Nieuws schrijf ik deze ook in de zomer. Voor wie dat nog niet gedaan heeft, we hebben een - hele korte - enquête opgesteld om van lezers te horen wat er het komende politieke seizoen beter kan. Als je die nog niet hebt ingevuld, doe dat dan alsjeblieft via deze link.

MIDDENWEG-KABINET: Een cruciaal moment in de formatie van het nieuwe kabinet speelde zich deze week af in het demissionaire. Niet tijdens een van de avondlijke onderhandelingen tussen Sybrand Buma en Alexander Pechtold over klimaat, maar tijdens een lunch met Mark Rutte en Lodewijk Asscher, schrijft politiek columnist Tom-Jan Meeus. Na het dreigement van de PvdA-leider om geen begroting te steunen waarin de lerarensalarissen niet verhoogd worden, zei Rutte daar dat de VVD dat verzoek niet zou inwilligen. Een kleine stap voor Rutte, een grote stap voor de volgende coalitie, want hiermee heeft de premier zich uitgeleverd aan de ChristenUnie. Meeus heeft ook een naam voor deze liberaal-christelijke samenwerking: de Middenweg-coalitie. Een klassieke VVD-CDA-samenwerking met een orthodoxe en progressieve aanvulling, een kabinet dat traditie en innovatie samenbrengt, Staphorst en Snapchat. Dat hebben de betrokkenen vast liever dan Rechts met den Bijbel.

Trukendoos: Cruciaal in deze Middenweg-coalitie is de opkomst van Pechtold, die D66 uit het moeras trok en nu kan gaan regeren. Petra de Koning en Thijs Niemantsverdriet schetsen zijn kracht en zwakte als onderhandelaar. In debatten is hij bekend om zijn ad remme reacties, binnenskamers gaat de hele trukendoos open: stemverheffing, telefoon op tafel gooien, zwaaien met de armen. “Pechtold en theater horen bij elkaar. Aan tafel lijkt het soms alsof de tv-camera’s nog draaien. Die uitbundige stijl is heel effectief”, zegt Elbert Dijkgraaf (SGP) betrokken was bij verschillende akkoorden van Rutte II. Maar de D66-leider is altijd bereid om afspraken te maken en zich daaraan te houden. “Bij een hamer denk je aan spijkers. Bij Alexander Pechtold zie je politieke deals”, aldus Lodewijk Asscher.

Negatiever: Christelijke kiezers zijn minder over Pechtold te spreken. Uit een enquête van het Nederlands Dagblad blijkt vandaag dat lezers van die krant de afgelopen maanden negatiever over D66 zijn gaan denken. Maar over de formatie zijn ze desalniettemin optimistisch. Slechts 13 procent van de ondervraagden is uitgesproken tegen een kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Zowel Trouw als de Volkskrant leggen uit hoe juist voltooid leven zo’n enorme kwestie werd in Den Haag.

Nasmaak: Hét Haagse nieuws van de week: Garoeda, het Indonesische restaurant waar menig politieke onderhandeling en goedmaakdiner plaatsvond, is door de voedsel- en warenautoriteit gesloten vanwege slechte hygiëne. Vorige maand legden Gert-Jan Segers en Pechtold er “een goede basis” (Segers), die “smaakt naar meer” (Pechtold). Nu maken ze op Twitter grapjes over de sluiting. Pechtold tegen Segers: “Ha, even per DM… zou jij maandag nog wat van die Norit-tabletten willen meenemen?” Maandag zitten ze in het Johan de Witthuis aan dezelfde Kneuterdijk, waar de pers vast een kijkje nam.

Duurt lang: Voor Klaas Dijkhoff duurt deze formatie te lang, schrijft het AD. Kwesties als criminele asielzoekers en uitbreiding van bed-, bad- en broodlocaties zorgen voor krasjes op zijn imago. En “Klaas is al met z’n hoofd bij de VVD-fractie”, zegt een naaste medewerker. “Niet dat zijn werk als bewindspersoon eronder lijdt, maar zijn agenda loopt over door afspraken in de Tweede Kamer. Het nieuwe werkterrein wordt verkend.”’ Hij maakte ook tijd om in de Volkskrant te vertellen over zijn culturele smaak. Kamerlid Bas van ’t Wout volgt Dijkhoff op in één van zijn oude rollen: hij wordt campagneleider voor de gemeenteraadsverkiezingen bij de VVD.

AFDRACHTDWANG: Bij de SP maken ze zich niet veel zorgen dat Plasterk nog iets voor elkaar krijgt, maar zijn voorstel om het, op de valreep van zijn ministerschap van Binnenlandse Zaken, onmogelijk te maken dat SP’ers rechtstreeks hun salaris in de partijkas laten storten is opmerkelijk. Verschillende ministers voor hem probeerden dat zonder succes, maar begin dit jaar oordeelde een rechter dat de regeling van de SP in strijd met de grondwet is. Volksvertegenwoordigers moeten zonder last opereren en hun vergoeding dus zelf ontvangen. Daarna mogen ze wat ze willen afdragen aan hun partij. De SP paste de afdrachtregeling recent aan, onder andere omdat bijna 40 procent van de vertegenwoordigers die na een belastingvoordeel vrijwillig meer aan de partij moeten afdragen dat niet doet. Als de automatische afdracht zou verdwijnen, heeft de partij dus weldegelijk een probleem.

SP-succes: De Tweede Kamer heeft deze week unaniem voormalig SP-Kamerlid Ewout Irrgang (40) voorgedragen als lid van de Algemene Rekenkamer. Philip de Witt Wijnen hoort in Den Haag opvallend veel lof voor de econoom en politicoloog, maar wel complimenten waar steeds een sneer naar zijn partij in zit. Ben overigens benieuwd of Irrgang in zijn nieuwe positie ook salaris moet afstaan aan de partij

BUITEN HET BINNENHOF: Rutte spreekt in brandend Hamburg niet met de Turkse president Erdogan over het inreisverbod voor vice-premier Tugrul Türkes: “Ik ben nog steeds boos op Erdogan, en hij is boos op ons”, aldus Rutte in De Telegraaf. Na de diplomatieke ruzie in maart is de diplomatieke situatie nauwelijks verbeterd.

QUOTE VAN DE DAG:

“Vandaag vermoedelijk voor het laatst de ministerraad voorgezeten, althans in 2017”

Lodewijk Asscher is op Twitter wel erg optimistisch over het spoedige herstel van de PvdA.