Slimme econoom, geen archetypische SP’er

Ewout Irrgang

Oud-SP-Kamerlid Ewout Irrgang wordt collegelid van de Algemene Rekenkamer. Politieke voor- en tegenstanders prijzen hem om zijn kennis en realisme. „Een SP’er die goed kan rekenen.”

Foto Valerie Kuypers/ANP

In de week van twee veelbesproken PvdA-benoemingen – Ahmed Marcouch tot burgemeester van Arnhem, Martijn van Dam tot bestuurslid van de NPO – werd er ook een prominente PvdA’er niet benoemd. Senator Esther-Mirjam Sent werd, net als in 2015, gepasseerd voor het college van de Algemene Rekenkamer.

Dit keer is het pijnlijker omdat de Tweede Kamer besloot om het advies van de Rekenkamer zelf te overrulen. Donderdag stemde de Kamer, op advies van de vaste commissie voor Financiën, unaniem voor de nummer 2 op de voorkeurslijst van de Rekenkamer: voormalig SP-Kamerlid Ewout Irrgang (40).

Zodra het kabinet deze voordracht overneemt – wat naar verwachting zal gebeuren – zal er voor het eerst in de geschiedenis een SP’er tot het bestuur van de Algemene Rekenkamer worden benoemd. Irrgang vervult de vacature van Kees Vendrik (GroenLinks). Hij komt in het college met een VVD’er (president Arno Visser) en een D66’er (Francine Giskes).

Irrgang werd al vroeg, als student in Amsterdam, lid van en actief voor de Socialistische Partij. Hij stond aan de wieg van jongerenafdeling Rood, zat zes jaar in het partijbestuur, was zeven jaar financieel beleidsmedewerker van de Tweede Kamerfractie en zat in de jaren 2005-2012 zelf in de Kamer, als woordvoerder Financiën en Ontwikkelingssamenwerking.

Toch is de afgestudeerde econoom – en politicoloog – in inhoudelijk opzicht geen archetypische SP’er. „Ewout was minder van het actievoeren”, zegt een partijgenoot, die liever niet bij naam genoemd wil worden. „Hij keek op meer realistische gronden naar bepaalde zaken. Hij was in die zin wel wat conservatiever en moest daarom geregeld wilde plannetjes van fractiegenoten afraden.” Het leidde niet tot frictie. „Ewout werd juist zeer gewaardeerd om zijn kennis en deskundigheid. Hij wist precies waar het over ging.”

Volgens Paul Tang, van 2007 tot 2010 financieel woordvoerder van de PvdA-fractie, was Irrgang er niet altijd gelukkig mee. „Binnen de commissie Financiën hadden we wel eens de indruk dat Irrgang last had van de beperkingen die zijn partij hem oplegde.” Tijdens de eerste jaren van de eurocrisis stemde de SP steeds tegen elke vorm van steun aan Griekenland. Tang: „Als individu en econoom zou hij daar allicht anders over hebben gedacht.”

Als kabinet heb je meer aan een deskundig oppositielid waarmee je het oneens bent, dan andersom

Wouter Bos, oud-minister van Financiën

In de clinch

Dat zijn wetenschappelijke kennis en zijn vak als politicus wel eens botsten, bleek in april 2006. Hij publiceerde toen met een voormalige collega van De Nederlandsche Bank, waar Irrgang in 2005 korte tijd had gewerkt, een artikel in economisch vakblad ESB over inkomensverschillen. Conclusie: „De inkomensongelijkheid in Nederland is in 1993-2003 nauwelijks veranderd.”

De VVD maakte dankbaar gebruik van deze discrepantie met een vaste SP-slogan. De armen werden volgens partijleider Jan Marijnissen onder neoliberaal kabinetsbeleid immers altijd armer en de rijken rijker. „SP vloert eigen leerstuk”, schreef VVD-Kamerlid Stef Blok in een vilein ingezonden stuk in de Volkskrant. „De SP wordt door haar eigen Kamerlid ontmaskerd als verkoper van prietpraat.” Blok, nu demissionair minister van Justitie, blikt met ironie terug op de tijd dat hij als Kamerlid met Irrgang in de clinch lag. „Ik heb altijd goed kunnen opschieten met een SP’er die goed kon rekenen.”

Wouter Bos, oud-minister van Financiën voor de PvdA (2007-2010), vindt dat ook, maar formuleert het net wat anders. Irrgang was het bewijs „dat je als kabinet meer hebt aan een deskundig oppositielid waarmee je het oneens bent, dan andersom.” Over de aanpak van de euro- en bankencrisis van tien jaar geleden waren ze het vaak oneens, maar Bos zag de SP’er zich niet verliezen in partijpolitiek. „Kees Vendrik van GroenLinks zat er veel ideologischer in.”