Column

Literaire reisgidsen: wat weten we van Tokio, Riga, Andalusië, Griekenland, China en Lapland?

Redacteur Margot Poll grasduint door de nieuwe boeken en kiest er steeds zes om kort te bespreken.

In de literaire stedenreeks Het oog in ’t zeil, schreef slavist Jan Paul Hinrichs een prachtig deel over Riga. Eerder schreef hij delen over St. Petersburg en Odessa. Na de onafhankelijkheid van Letland in 1991 werd Riga opnieuw de Oostzeestad. Samen met Tallinn (Estland) en Vilnius (Litouwen) behoort ze tot de Baltische hoofdsteden die vaak in één adem worden genoemd. Maar in Trefpunt Riga wordt de stad op zichzelf beschouwd aan de hand van verhalen over het geheimzinnige huwelijk tussen de Italiaanse schrijver Giuseppe Tomasi di Lampedusa (1896-1957) en de Letse barones Licy of over de Russische schrijver Maksim Gorki (1868-1936) die over Riga zegt: ‘Hier is het goed. Dennen, zee en stilte.’ De omslag van het boek lijkt op een reisgids, de inhoud is een goede historische verhalenbundel.

Paul Hinrichs – Trefpunt Riga. Uitgeverij Bas Lubberhuizen, 160 blz. € 22,50

Iedereen kijkt naar China. Zo begint historicus dr. Jan van Oudheusden zijn vogelvlucht door de Chinese geschiedenis. Want reizen de terracottakrijgers niet langs Europese musea, springen Chinese taal- en cultuurinstituten niet als paddenstoelen uit de grond en loopt de halve wereldbevolking niet al op schoenen Made in China – of zoals deze krant op 6 juli schreef over high tech hardware – Create in China? Het hemelse rijk herrezen geeft een overzicht van de veelbewogen eeuwen uit de Chinese geschiedenis. De laatste twee hoofdstukken tonen hoe China zich heeft ontwikkeld tot een geopolitieke en economische wereldmacht. Zelfs de verschillen tussen president Trump (America First!) en de Chinese president Xi Jinping (internationale samenwerking) worden in het boek verklaard. Als toegift krijgt de bezoeker van Beijing een historische rondleiding langs de meest bijzondere plekken van de stad.

Jan van Oudheusden: Het Hemelse Rijk herrezen (geschiedenis van China in vogelvlucht). Prometheus, 256 blz. € 15

De Nederlandse arts en marathonloper Thijs Feuth beschrijft in Achter de rug van god hoe hij zijn vriendin Laura achterna reist en zich met haar vestigt in het plaatsje Posia in een gezondheidscentrum. Terwijl de wereld in de greep is van terrorisme, de ebola-crisis en andere verontrustende gebeurtenissen, lijkt het leven van de arts en zijn vriendin in Lapland van de wereld afgesloten. Het taalgebruik is hier en daar wat clichématig wanneer Feuth bijvoorbeeld schrijft over ‘felgroene vaandels noorderlicht die zwieren door de lucht en als minnaars om elkaar heen draaien en uiteindelijk samensmelten’. Maar ja, dat is dan ook het moment waarop hij Laura ten huwelijk vraagt.

Thijs Feuth: Achter de rug van god. Een vreemdeling in Lapland. Arbeiderspers, 269 blz. € 18,99

In De tribune van de armen trekt schrijfster Mariët Meester ondanks alle waarschuwingen voor bandieten, met een ezel van Sevilla naar Granada. Onderweg komt zij tot de ontdekking dat bij een van de processies in de week voor Pasen, er elkaar jaar een gedetineerde wordt vrijgelaten uit de gevangenis van de provincie Málaga. Dat is op zichzelf misschien niet opzienbarend, maar het werd voor de schrijfster reden om zich in Malagá-stad te vestigen en het mysterie van deze traditie – die te maken blijkt te hebben met de familie van de gevangenen, de pest en het hoofd van Johannes de Doper – te ontrafelen. Een mooi gedetailleerde beschrijving van het leven in Andalusië.

Mariët Meester: De tribune van de armen – over leven en vrijheid in Andalusië. Arbeiderspers, 287 blz. € 19,99

Voor schrijver Jaap Poot voelt Griekenland als zijn tweede vaderland. Hij bezoekt het al ruim veertig jaar en hij schrijft steeds korte verhalen over wat hij op één van de eilanden meemaakt. Niets aan je hoofd is zijn derde bundel, waarin hij mannen die lijken op Al Pacino, Michel Piccoli of Anthony Quinn typeert om vervolgens te zeggen dat de Grieken hem op diezelfde manier op Mick Jagger vinden lijken. Of, wat er gebeurt wanneer in het restaurant van Loulianos op het eiland Paros gerookt wordt. Piepkleine, (te) persoonlijke schetsen over dagelijkse beslommeringen in Griekenland.

Jaap Poot: Niets aan je hoofd (Griekse perikelen 2). Het Schrijversportaal/B for Books, 191 blz. € 14,99

Schrijfster, fotograaf en reisleidster Caroline van Ommeren begeleidt groepen door Azië en de laatste jaren ook twee a drie keer per jaar door Japan. In Dwarrelende bloesem, knipperend neonlicht beschrijft zij zowel historische als culturele plekken van de stad en heeft zij ontmoetingen met bewoners in Tokio. Zij werkte haar aantekeningen uit tot ‘toeristenbrieven’, mooie verhalen over bijvoorbeeld de Champs Elysées van de stad, over de turbulente geschiedenis van het station, over de jeugd in Shibuyu. In een van de laatste verhalen vertelt Van Ommeren over de jeugd van haar moeder op de theeplantage op Sumatra en over haar kampervaringen. Het is een inleiding van een stuk over rechtse groeperingen en het oorlogsmuseum Yushukan. Geen reisgids, wel een aanrader voor wie naar Tokio gaat.

Caroline van Ommeren – Dwarrelende bloesem, knipperend neonlicht (verhalen uit Tokio), Uitgeverij kleine Uil, 184 blz. € 16,50