Hamburg ziet zwart van rook

Rellen

Dat er extreem-linkse protestacties zouden zijn tijdens de G20-top, was vooraf wel duidelijk. Maar 20.000 politiemensen konden niet voorkomen dat in delen van Hamburg totale wetteloosheid heerste.

Foto Pawel Kopczynski/Reuters

De Duitse politie heeft de openbare orde in Hamburg na de rellen van donderdagavond niet kunnen herstellen. Terwijl bondskanselier Merkel vrijdagavond de staatshoofden en regeringsleiders van de G20 onthaalde op een concert in de Elbphilharmonie, speelden zich gewelddadige en chaotische taferelen af in de binnenstad en andere buurten.

De geur van pepperspray hing in de lucht. Op verschillende plaatsen hadden relschoppers barricades opgeworpen en in brand gestoken. Auto’s waren op sommige plekken in de stad in brand gestoken, winkelruiten ingegooid, bankgebouwen beklad en beschadigd.

Naar beneden gestort

De politie probeerde met waterkanonnen vergeefs greep op de situatie te krijgen. Zowel bij politie als bij demonstranten tegen de G20 en relschoppers zijn inmiddels tientallen gewonden gevallen. Elf anti-G20-demonstranten raakten zwaargewond toen ze op de vlucht voor de politie van een vier meter hoge muur naar beneden stortten, omdat een hek dat hen steun gaf onder hun gewicht bezweek.

In de loop van vrijdag was al duidelijk geworden dat de politie, 20.000 man sterk, er niet op berekend was dat de situatie zó dramatisch uit de hand zou lopen. De Hamburgse autoriteiten deden een dringend beroep op andere Duitse deelstaten om versterking te sturen. Voortdurend rijden grote kolonnes politiebusjes met hoge snelheid door de stad, van de ene brandhaard naar de andere. Vrijwel permanent zijn er sinds donderdag politiehelikopters in de lucht in een poging overzicht te krijgen over de situatie. Maar in delen van de stad leek een toestand van wetteloosheid te heersen, waarbij de politie soms volledig afwezig was.

Lees ook ‘Het is geen legitiem forum’, zegt deze G20-activist

Gemaskerde demonstranten

Dat de politie al haar taken niet aankon, bleek al snel. Niet alleen moeten de staatslieden en hun delegaties veilig van hotels naar het jaarbeurscentrum gebracht worden, waar de top vrijdag en zaterdag plaatsvindt. Ook waren en zijn er bijna dertig protestdemonstraties tegen de G20 die de politie in goede banen moet zien te leiden. In de meeste gevallen gaat het om vreedzame betogingen, vaak wel met een element van burgerlijke ongehoorzaamheid – zoals blokkade-acties bedoeld om de top te ontregelen en pogingen door te dringen in de veiligheidszones waar de stad demonstraties heeft verboden.

Maar waarschijnlijk het grootste probleem, en het meest schokkend voor de Hamburgse bevolking, bleken de linkse extremisten van het zogeheten Zwarte Blok, die gemaskerd en in groepen door de stad trokken. Op onverwachte plaatsen doken ze op en richtten ze grote schade aan, voordat de overbelaste politie ter plaatse kon zijn. Bondskanselier Merkel noemde de gewelddadigheden vrijdag „onacceptabel” en zei dat er mensenlevens door in gevaar werden gebracht.

Foto Odd Andersen/AFP

Hoe ernstig de situatie was, werd in de loop van vrijdag in heel Duitsland duidelijk. Op internet verschenen filmpjes waarop te zien was hoe de anonieme figuren in het zwart tekeer gingen. Een bewoner van een gegoede wijk filmde hoe enkele tientallen relschoppers de straat in kwamen rennen, ramen van auto’s insloegen en de auto’s in brand staken. Een ander filmpje, gemaakt door een passagier van een stadsbus, laat zien hoe de bus vastliep op een barricade van het Zwarte Blok. Terwijl de bus stilstond, marcheerde een klein legertje van enkele tientallen gemaskerde personen met bengaals vuur dreigend naar de bus, terwijl zij hekken, verkeersborden en andere zaken vernielden.

Zwart van rook

Weer een ander filmpje is genomen vanuit een rijdende auto, die langs de ene na de andere brandende auto rijdt terwijl de lucht zwart kleurt van de rook. Hamburgers vertellen in Duitse media over hun ervaringen: een vrouw die schermutselingen filmde werd door een man in het zwart getrapt en geslagen toen ze niet meteen haar telefoon wilde afgeven. Politie was in al deze gevallen niet of niet op tijd ter plaatse.

Vrijdagavond kwam het onder meer in de wijk Schanzenviertel tot rellen rond het voormalige theater Rote Flora – al een kwart eeuw bolwerk van links-radicalen in Hamburg. Op straat werden barricades opgeworpen en werd brand gesticht, de oproerpolitie voerde verscheidene charges uit. Eén keer loste de politie in de drukke wijk een waarschuwingsschot toen ze werd aangevallen. Ondertussen zaten op talloze terrassen in de wijk mensen nieuwsgierig en met een versnapering naar de schermutselingen te kijken.

In Duitsland komt regelmatig geweld voor van zowel extreem-links als extreem-rechts. In Berlijn bijvoorbeeld is een harde kern van krakers, die regelmatig geweld gebruikt tegen de politie. Hamburg heeft al jaren een extreem-linkse groep die geweld niet schuwt. De politie rekende er al maanden op dat zich dezer dagen ook geestverwanten uit het buitenland zouden melden, zodat er bij elkaar zo’n achtduizend personen werden verwacht die bereid zijn geweld te gebruiken.

Donderdagavond was een grote betoging georganiseerd door autonomen, onder het motto ‘G20 – Welcome to Hell’. Daarbij kwam het al tot harde botsingen tussen betogers en de politie, nadat enkele honderden betogers die zich onherkenbaar hadden gemaakt met zonnebrillen, maskers en capuchons, weigerden hun ‘maskers’ af te nemen. De politie zette pepperspray en waterkanon in, de betogers gooiden met flessen en stenen.

Twitter avatar StefanSkibbe Stefan S. Ich hab schon viel in Hamburg gesehen - aber sowas noch nicht. #g20 #G20HAM17 #Blockg20 https://t.co/BdRN6TddcB