Cultuur

Interview

Interview

Duncan Stutterheim

Olivier Middendorp

Duncan Stutterheim: ‘Ik wilde de hele wereld in het wit laten dansen’

Laatste Sensation + boek over dancebedrijf ID&T

Zaterdag is in de Amsterdam Arena het laatste grote dance-event Sensation. Mede-oprichter Duncan Stutterheim kijkt terug en legt uit waarom hij is gestopt bij ID&T, Nederlands grootste internationale dancebedrijf. “Ik trok de nieuwe muziek niet meer.”

Duncan Stutterheim (1971) ligt ontspannen met zijn benen omhoog, de witte gympen net over de rand van de groen fluwelen canapé, in zijn huis aan de Prinsengracht in Amsterdam. Aan de muren hangt zijden behang, de King Arthur-haard wordt geflankeerd door stoelen vol pauwenveren. Het is dat er nog een stukje Wizzard -- het gabberembleem, een tovenaar -- aan de binnenkant van zijn rechterarm verschijnt als hij zijn handen achter zijn hoofd vouwt en zijn jasje openvalt, anders zou je nooit weten: hier ligt een dancetycoon in ruste.

Dance-event Sensation White in Amsterdam stond in 2011 in het teken van spiritualiteit en trok 40.000 bezoekers in het wit, uit meer dan 70 landen. ANP/ Ade Johnson

,,Nu kan ik het loslaten,” zegt hij met een klap op de ruim zevenhonderd pagina’s tellende boek Celebrate Life, over zijn bedrijf ID&T, dat op de koffietafel ligt. ,,Ik ben nooit het type geweest van trofeeën aan de muur, maar nu kan ik ook over tien jaar nog eens terugbladeren.”

Duncan Stutterheim stapte twee jaar geleden op als directeur van het grootste dancebedrijf van Nederland dat hij oprichtte met twee jeugdvrienden uit Landsmeer: ID&T. Ze gingen als eerste de wereld rond met eigen evenementen zoals gabberfeest Thunderdome en later Sensation, de muziekshow met spectaculaire decors die al te zien was in 32 landen.

Laatste Sensation: The Final

Naar de allerlaatste Sensation in Nederland, zaterdag in de Amsterdam Arena, gaat Duncan Stutterheim (de D in ID&T) natuurlijk nog wel. The Final, zo heet deze laatste editie, naar het eerste feestje dat hij 25 jaar geleden met zijn jeugdvrienden Irfan van Ewijk (I) en Theo Lelie (T) in de Jaarbeurshallen in Utrecht gaf.

De jongens uit Landsmeer, een dorpje ten noorden van Amsterdam, maakten kennis met de vroege house-stijlen op illegale raves in schuren en loodsen. Speakers in de achterbak, klep open, jointje erbij – het haar nog lang in de nek. Pubers uit Amsterdam Noord met hun kettinkjes en gympen kwamen niet binnen in de hippe Amsterdamse club Roxy. Maar Stutterheim kon wel terecht in de iT omdat een van zijn vrienden zo lekker kon dansen. Daar ging hij al snel drie tot vier nachten per week uit.

Platteland wilde hardere house

Terwijl clubs in de hoofdstad mellow (rustige, melodieuze housemuziek) draaiden, wilden de jongens op het platteland harder. Stutterheim begon daarom een eigen feestje in een lokaal buurthonk, een half jaar later volgde meteen de Utrechtse Jaarbeurs op 20 juni 1992. Vader Cor, oprichter van softwarebedrijf CMG, moest bijspringen op de wc’s, moeder deed de garderobe. ,,We hadden nooit bedacht dat het een feest werd voor 10.000 man. We dachten 3.000 man en we zoeken een halletje, dat werd ineens het grootste feest van Nederland. Toen was dat de maatstaf.”

Tekst gaat door na video over Sensation 2017

Jongens met een vergunning voor een concert in Thialf in Heerenveen benaderden hen. Het feest werd Thunderdome gedoopt naar de muziek (thunder) en de hal (dome). Thunderdome groeide uit tot het handelsmerk van de gabberhype. Stutterheim tekende dj-team The Dreamteam (Dano, Gizmo, Buzz Fuzz en The Prophet ) die er wekelijks nieuwe nummers uit persten voor de compilatie-cd’s die het fundament werden onder zijn dance-imperium. ID&T organiseerde Thunderdome-edities tot in Australië. Stutterheim: ,,Met Sensation had ik dat gevoel ook, we gaan de hele wereld in het wit laten dansen. Het kwam ook door internet, mensen begonnen te reizen. Elektronische muziek ging wereldwijd. Ze kwamen ineens uit 100 landen naar Amsterdam. Wow, dat is wel een goed teken, dacht ik.”

Na overlijden broer spiritueel

Het overlijden van zijn vijf jaar jongere broer Miles in 2000 noemt hij een keerpunt. ID&T vroeg bezoekers van de volgende Sensation in het wit te komen. ,,Veertig procent gaf gehoor aan de dresscode. Dat was wel heel bijzonder. Ik weet niet of Sensation zonder die lading zo succesvol was geweest. We gingen de wereld over met Sensation maar persoonlijk heb ik me toen ook meer opengesteld voor spiritualiteit.” Duncan reisde naar India en maakte kennis met het boeddhisme. Na zijn terugkomst zette ID&T in koortsachtig tempo nieuwe ondernemingen op, waaronder strandtent Bloomingdale, restaurant Cineac en cocktailbar Mme Jeanette. Het waagde zich op de telecommarkt met ID&T Mobile en leende 4 miljoen voor een eigen radiostation.

Waarom zo breed? ,,Ik zag ID&T als platform, een soort Virgin.” Grootheidswaan? ,,Nee. De hele dag house op de radio, dat is toch kicken?” ID&T leed 200.000 euro verlies per maand door te weinig advertenties en te dure zendmasten. Stoppen was geen optie want aan die etherfrequentie zat een zendverplichting vast, met moedergarantie. ,,Stom, dat zou ik nu nooit meer doen.”

Visionair en dictator

Zakenpartners Sander Groet en Wouter Tavecchio noemen hem een inspirator en een visionair, maar ook een dictator. ,,Absoluut, die eerste jaren was dat zo. Maar ja, als je tachtig procent van de aandelen hebt dan is het toch jouw bedrijf? Later heb ik mijn aandeel heel bewust teruggebracht naar een minderheidspositie.”

Na verschillende stukgelopen deals met onder meer Joop van den Ende moest een fusie met hardstylebedrijf Q-dance ID&T redden. Het zusterbedrijf was opgezet door de beste vriend van Miles Stutterheim, Wouter Tavecchio. Hardstyle is een muziekgenre dat voortborduurt op hardcore, met meer breaks en melodieuze refreinen. De vrolijke melodietjes worden inmiddels meegebruld door 60.000 ‘warriors’ op festivals als Defqon (het grootste festival van Nederland).

Na de fusie vertrok Duncan naar Sydney met zijn gezin. Prompt besloot hij met zijn vrouw Lisca de eerste Sensation Australië te organiseren. De telefoons slingerden af en toe door de ruimte maar het stadion (capaciteit 55.000 man) verkocht uit. Duncan liet een tattoo zetten, ‘veni, vidi, vici’.

Overname door SFX: geen spijt

Al in 2007 stuurde hij vanuit Australië een mailtje naar de ID&T-directie over Bob Sillerman, de Amerikaanse investeerder die concertbedrijven opkocht, die in 2005 de basis vormden van het internationale concern Live Nation. Moeten wij ook niet zoiets doen, was de strekking van zijn mail. In 2013 werd ID&T overgenomen door Sillermans SFX Entertainment, voor 130 miljoen dollar (75 procent in cash en 25 procent in aandelen). Stutterheim werd directeur Europa, maar de beurskoers van het bedrijf kelderde snel. ,,Mismanagement,” noemt hij als reden voor de mislukking van SFX. ,,Ze hadden een enorm kantoor gebouwd. Er werden te veel feesten opgezet in te korte tijd.” Nog voor het faillissement werd aangevraagd in 2016 stapte Duncan op als directeur in 2015. Zijn gezicht hing scheef van een virus, hij liep over van de stress.

Spijt? ,,Nee, helemaal niet. Die deal is te gek. SFX is mislukt, ja, daar had ik ook meer van verwacht, maar ID&T staat nog als een huis.”

Het besluit om te stoppen kwam tijdens een ayahuasca (een hallucinogene drank) ceremonie. Pixie (3), hun derde dochter was net geboren. EDM, Electronic Dance Music oftewel grootse stadionhouse werd populair in de VS. ,,Het was de eerste keer dat ik een muziekstroming niet trok. Ik heb alles al meegemaakt: van gabber, tot clubhouse naar techno. Dan ga je toch niet terug naar wat een 18-jarige leuk vind? Voor mij was het ook drie keer de rotonde rond en nu ga ik de afslag nemen.”

Sportraad en vluchtelingen

Tegenwoordig zit Stutterheim in de Sportraad en is hij mede-eigenaar van ADAM Toren. Zijn vrouw Lisca zette een vluchtelingenkamp op Lesbos op. Er wonen twee vluchtelingen bij het gezin in. Wat drijft hem nu? ,,Ik wil dicht tegen de entertainmentwereld aan blijven zitten en daarbinnen een maatschappelijke rol vervullen. Ik heb bijvoorbeeld een middag georganiseerd met Follow This over de verduurzaming van Shell in de ADAM’ Toren. Die discussie vind ik heel belangrijk.”

Zo zijn er nog wel meer dromen, maar iets minder groot dan de hele wereld in het wit laten dansen. Stutterheim: ,,Ik denk niet dat er nog zo’n boek komt.”

Boek: Celebrate Life, Het verhaal van ID&T (deel 2), Gert van Veen, uitgave Mary Go Wild, 49,95 €.