Brabant stelt strenge eisen aan veeboeren

Boeren moeten tot hun grote woede verouderde stallen versneld aanpassen, zodat ze minder ammoniak uitstoten.

Voor- en tegenstanders van strengere maatregelen voor de veehouderij bij het provinciehuis in Den Bosch. Rob Engelaar/ANP

Honderden boeren – met een enkele tractor – verzamelden zich vrijdag bij het Brabantse provinciehuis in Den Bosch. Veel van hen droegen een sticker met daarop de leus ‘Boeren horen bij Brabant’. Ze kwamen hun onvrede over voorgestelde strengere milieu-eisen voor de Brabantse veeteelt tonen.

Na een marathondebat stemde een meerderheid van de Brabantse Provinciale Staten in de nacht van vrijdag op zaterdag in met de plannen van het provinciebestuur die de luchtkwaliteit in Brabant moeten verbeteren. Ook coalitiepartij VVD, die onlangs harde kritiek kreeg van een aantal lokale fracties die tegen de plannen zijn, stemde voor.

Het provinciebeleid is vooral impopulair onder boeren, omdat het voorschrijft dat ze hun verouderde stallen versneld moeten aanpassen, zodat ze minder ammoniak en fijnstof uitstoten en ook minder stank veroorzaken. Al in 2022 moeten die stallen klaar zijn: dat is zes jaar sneller dan eerder afgesproken. Ook komt er per direct een tijdelijke stop op de bouw of uitbreiding van geitenstallen.

Volgens het provinciebestuur – bestaand uit SP, D66, VVD en PvdA – is dat nodig omdat doelstellingen op het gebied van gezondheid en natuur nu niet gehaald worden. Brabant is de meest veedichte provincie van Nederland, waar bijvoorbeeld de helft van alle varkens wordt gehouden.

Veel inwoners van gebieden met veel boerenbedrijven klagen over stankoverlast en slechte luchtkwaliteit. VVD-statenlid Wouter Bollen zei vrijdag dat er sprake is van „verlies aan maatschappelijke acceptatie” voor de Brabantse veeteelt.

Hulp voor beginnende en oudere boeren

Veel boeren, vooral de kleinere, zeggen de investeren in dure technologische vernieuwingen aan hun stallen niet te kunnen betalen. Volgens critici zorgt het Brabantse beleid ervoor dat er vooral grote bedrijven overblijven. Boerenorganisaties hebben daarom al een rechtszaak en schadeclaims aangekondigd.

Jonge boeren krijgen wel extra steun bij het invoeren van de milieumaatregelen, net als oudere boeren die de investeringen niet meer terug kunnen verdienen. Provinciale Staten steunden een motie van VVD en D66 daarover. Ook komt er fonds waaruit alle boeren kunnen lenen.

Het CDA met zijn boerenachterban maakt voor het eerst in het bestaan geen deel uit van de coalitie in Brabant en is fel tegen de strengere milieumaatregelen: “Het is een historische, maar ook verdrietige dag”, zei CDA’er Ton Braspenning. Zijn partij diende een motie van afkeuring in tegen het college van Gedeputeerde Staten, maar die kreeg niet genoeg steun.