Ondervragingscommissie Tweede Kamer heeft nut bewezen

Belastingontduiking

Diverse spelers in de financiële wereld waren de afgelopen weken in de Tweede Kamer te vinden om onder ede te worden gehoord. Doel was na te gaan in hoeverre op Nederlandse bodem „maatschappelijk ongewenste fiscale praktijken” plaatsvinden die bijdragen aan belastingontduiking- en ontwijking.

Daverende conclusies levert het woensdag gepresenteerde verslag van de Parlementaire Ondervragingscommissie Fiscale Constructies uit de Tweede Kamer niet op. Illustratief is de slotzin: „De Tweede Kamer kan aan de slag”.

Lees meer in ons dossier: Mini-enquête fiscale constructies

Maar het was dan ook niet de opdracht van de commissie om met geharnaste oordelen te komen. Het ging om het verkrijgen van inzicht. Uit die optiek heeft de commissie wel degelijk goed werk verricht.

Bevestigd is dat Nederland een belangrijke rol speelt in het doorsluizen van geld via allerhande vennootschappen. Het gaat daarbij in de woorden van commissievoorzitter Henk Nijboer om „veel geld”. Een eerder onderzoek noemde een bedrag van 4.000 miljard euro. Geheel onduidelijk is de omvang van het vermogen dat Nederlanders in het buitenland hebben gestald.

Morele oordelen passen hier niet bij. Voor de Tweede Kamer moet het gaan om de vraag of er al dan niet onrechtmatig wordt gehandeld. Belastingontwijking mag, belastingontduiking mag niet. Dan geldt voor de Nederlandse financiële en fiscale regelgeving dat deze in sommige gevallen van de gelegenheid de dief maakt.

In haar verhoren merkte de commissie dat regels op verschillende manieren worden uitgelegd. Ook bleek dat in de sector soms verschillend wordt gedacht over de toelaatbaarheid van constructies. Van een effectieve vorm van zelfregulering is in elk geval geen sprake.

Voor de Tweede Kamer als medewetgever is dit waardevolle informatie. Los van de vraag welk kabinet er komt, op het punt van financiële en fiscale regelgeving komt er zeer veel af op de parlementariërs. Al was het maar omdat in Europa ambitieuze plannen bestaan om grensoverschrijdende belastingontduiking tegen te gaan. Dan is het goed dat de Tweede Kamer over gedegen informatie beschikt.

Het was de eerste keer dat de Tweede Kamer gebruikmaakte van de vorig jaar geïntroduceerde mogelijkheid om mensen buiten een parlementaire enquête verplicht en onder ede te kunnen horen. Het bleek in enkele gevallen de enige mogelijkheid om getuigen te kunnen spreken. Alleen daarom al heeft dit nieuwe parlementaire instrument zijn nut bewezen.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.