Cultuur

Interview

Interview

Juraj Sagan.

Foto Benoit Tessier/Reuters

‘Peter was de superster, ik voel me op mijn gemak in ‘t donker’

Juraj Sagan is de steun en toeverlaat van broer Peter Sagan. Sinds diens verwijdering uit de Tour de France overheerst het verdriet. En het is ook gedaan met de Playstations op hotelkamers.

Juraj Sagan (28) heeft het zwaar. Sinds zijn wereldberoemde broertje uit de Tour de France is gezet, voelt hij zich alleen in een wedstrijd die hij zij aan zij zou rijden met zijn grote vriend, voor het eerst in zijn carrière. Een droom die werkelijkheid werd. „Het ene moment gaat het goed, het andere moment minder”, zegt hij in Vesoul, bij de start van de vijfde etappe. Achter hem staat de fiets van Peter in de zon te blinken. De ploeg houdt framenummer 111 in koers tot aan Parijs, bij wijze van stil protest. Als Juraj daarop gewezen wordt, begint zijn onderlip te trillen. „Hoe ik me voel”, vraagt hij, terwijl hij zijn sportbril afdoet, zodat zijn betraande ogen zichtbaar worden. „Nou, zo dus.”

Juraj was zo trots, een week geleden tijdens de persconferentie van Bora-Hansgrohe, de ploeg van de Sagans. In de wedstrijd die als het om het puntenklassement gaat vijf jaar op rij werd gedomineerd door zijn dertien maanden jongere broertje, mocht ook hij eindelijk laten zien wat hij kan. Fantaseerde hij als kind al over, als hij tijdens de zomervakantie voor de televisie schuilde voor de bloedhitte van Zilina, in het noordwesten van Slowakije. Dat hij volledig in de schaduw van Peter fietst deert hem niet, zei hij. „Peter was altijd al de superster. Ik voel me veel meer op mijn gemak in het donker.”

‘Blij dat ik hier ben’

En dat was duidelijk zichtbaar op de persconferentie in het stadshart van Düsseldorf. Toen Juraj door ploegbaas Ralph Denk werd gepresenteerd, lachte hij verlegen, en hij haalde zijn schouders op, terwijl hij in onzeker Engels stamelde: „Ik ben blij dat ik hier ben”. Even later was het de beurt aan zijn broertje Peter, die tussen etappe drie en vier van weergaloos kampioen in paria veranderde nadat hij Mark Cavendish ten val had gebracht. Peter had, zoals gewoonlijk na elke zin, tweehonderd lachers op zijn hand, helemaal toen hij zijn ploeggenoot Rafael Majka hardop vertelde wat hij volgens hem zou moeten zeggen: „Tell them that you are in the best shape of your life, men.” Zaal blauw, Juraj idem, alsof hij de grollen van zijn broertje voor het eerst meemaakte. Toen richtte Peter het woord even tot zijn grote broer. „Het maakt me gelukkig om iemand uit mijn eigen familie, de komende weken elke dag bij me te hebben.” Juraj kromp ineen, verlegen, duidelijk onder de indruk. Het verried iets van de sterke band die de twee al van kinds af aan hebben.

Lees ook: In het land van Peter Sagan, ons uitgebreide portret van de wereldkampioen.

Ze verschillen als dag en nacht, Peter en Juraj Sagan. Dat uiterlijk alleen al: Peter met zijn weelderige haardos, een sekssymbool op twee wielen, maar ook daarnaast – geblokt, gebronsd en o zo charismatisch. Juraj is kort gekapt, dezelfde blauwe ogen kijken de wereld in, maar er valt geen ondeugd te bespeuren, ze staan beleefd, op het timide af. De broers hebben eenzelfde lichaamsbouw, maar de spieren van Peter zijn gezegend met snellere vezels – hij won 96 profwedstrijden in zijn carrière, monumenten, acht etappes in de Tour, vijf groene truien op rij. Juraj moet het doen met twee nationale titels op de weg, in 2016 en vorige maand, min of meer cadeautjes van Peter, die in het peloton bleef zitten toen Juraj demarreerde.

Ze groeien samen op, zitten op dezelfde basisschool, en gaan nadien naar hetzelfde sportgymnasium. Na schooltijd is het lol trappen op de mountainbike. Peter is de ruige van de twee, breekt zijn materiaal geregeld. Aan Juraj is dat niet besteed. Hij plaveit de weg, wordt lid van de plaatselijke fietsclub als Peter nog tegen een bal aan probeert te trappen. Maar als Peter op zijn negende zijn eerste wedstrijd rijdt, is het ook voor Juraj duidelijk: die kan op een fiets net wat meer dan ik.

Trotse moeder

De route die ze daarna volgen is vaak dezelfde. Juraj haalt eerst zijn schooldiploma, Peter verkiest een leven als wielerprof boven dat van een student, nog altijd tot grote ontsteltenis van moeder Helena. Zij is trotser op wat Juraj heeft bereikt dan op het pad dat Peter bewandelt. Hij verhuist op zijn negentiende naar Italië, waar hij een profcontract tekent. Tot die tijd wonen de twee samen in een huis dat vader Lubomir voor zijn zoons geregeld heeft. Anderhalf jaar na Peter komt ook Juraj naar Italië om te fietsen voor het profteam van Liquigas. Na twee jaar verkassen ze samen naar Cannondale, dan samen naar Tinkoff, en dit jaar naar Bora-Hansgrohe. Onderdeel van Peters contract is steevast dat hij zijn broer mag meenemen.

Pas na het Slowaaks kampioenschap, dat Juraj op 25 juni won met een voorsprong van bijna tien minuten op Peter, besloot hij zich verkiesbaar te stellen voor het Tour-team. Juraj beleefde een moeilijke Ronde van Zwitserland, had last van de warmte. De wegwedstrijd in Slowakije was de laatste test, en die verliep dus glansrijk. Hij wilde alleen naar de Tour als hij ook echt iets voor de ploeg kon betekenen. „Nu komt een droom uit”, zei Juraj tegen een viertal journalisten aan de vooravond van Le Grand Départ. Het overgrote deel van het journaille liep een paar minuten daarvoor met Peter naar een ander deel van het complex, wellicht dat er nog een mooie soundbite te halen viel. Met Juraj kon nog in alle rust gesproken worden. „Ik ben hier vooral om Peter te ondersteunen, maar ook voor de anderen zal ik mijn best doen. Ik maak me wel een beetje zorgen. Ik heb nog nooit drie weken achter elkaar gekoerst.”

Juraj Sagan tijdens de proloog in Düsseldorf. Foto Bas Czerwinski/ANP

Zien elkaar weinig

Juraj typeerde de band die hij met Peter heeft als een hechte, hoewel het contact wel wat minder is geworden sinds Peter getrouwd is met zijn Katarina. Het echtpaar verwacht eind september hun eerste kindje. Glimlachend: „Zij heeft op dat vlak wel wat druk van mijn schouders gehaald.”

De broertjes zitten in hetzelfde team, maar buiten trainingskampen en wedstrijden om zien ze elkaar niet al te veel. Juraj woont in Dubai, Peter in Monaco, allebei landen waar geen inkomstenbelasting hoeft te worden betaald. Juraj zou best wat dichter bij zijn broertje willen wonen, maar daarvoor verdient hij niet genoeg. „Ik ben er al heel blij mee dat we in dezelfde ploeg zitten. We delen vaak een kamer. Peter vindt het fijn om een familielid bij zich te hebben. Hij is een echte familieman.”

Hoe is de sfeer, in de hotelkamer van de Sagan? „We spelen veel op de playstation”, zei Juraj terwijl hij met dezelfde grove handen als Peter door zijn kapsel streek. „Peter kreeg vorig jaar een playstation 4 opgestuurd, met zijn foto erin gegraveerd. Een heel tof cadeau. We hebben alleen geen idee van wie we dat hebben gekregen. We spelen FIFA, NHL (ijshockey, red.). Als Peter in goede vorm steekt, wint hij van me. Maar soms is het andersom. Dan wordt-ie kwaad, en wil hij net zo lang doorspelen tot hij heeft gewonnen.”

Juraj glimlachte het hele gesprek door. Hij leefde zijn droom; de Tour de France rijden, en dan ook nog zij aan zij met zijn succesvolle broertje, zijn held, zei hij nadrukkelijk.

Een week later is die droom in duigen gevallen. Ja, hij rijdt zijn eerste Tour, maar zijn grote vriend is naar huis gestuurd. Peter stuurde nog wel opbeurend berichtje donderdagavond. Juraj put daar kracht uit, want nadat hij zijn tranen heeft weggeveegd, zegt hij: „Ik ga deze wedstrijd uitrijden.”