OM: Erik Staal fingeerde verkoop villa in Zuid-Afrika

Vastgoedfraude

De oud-topman van Vestia onttrok tonnen aan zijn eigen stichting voor sociale woningbouw in Zuid-Afrika, volgens justitie.

Oud-Vestia topman Erik Staal . Foto ANP

Oud-topman Erik Staal van woningcorporatie Vestia heeft volgens justitie ruim 6,7 ton verduisterd door de gefingeerde verkoop van een villa in Zuid-Afrika. Ook zou Staal (66) ongeveer zes ton hebben verduisterd als enig bestuurder van de Stichting Housing Association South Africa (HASA) via betalingen aan zichzelf. Er zijn verder „concrete aanwijzingen” dat Staal zijn schikking van 1 miljoen euro met Vestia grotendeels met geld van HASA heeft betaald.

Dat blijkt uit de dagvaarding van de strafzaak tegen Staal, een vonnis van de rechtbank Den Haag en informatie van andere bronnen. Staal werd begin april gearresteerd op verdenking van verduistering van 1,2 miljoen euro van HASA, witwassen en valsheid in geschrifte. Hij zat een maand in voorarrest. Tot nu toe was niet precies bekend van welke delicten Staal concreet wordt verdacht. Het nieuws is opmerkelijk, omdat Staal in de fraudezaak rond Vestia vrijuit is gegaan.

Staal moest begin 2012 aftreden als enig bestuurder van Vestia na miljardenspeculatie met derivaten (verzekeringen tegen renteschommelingen op langlopende leningen). Vestia’s kasbeheerder Marcel de V. bleek heimelijk miljoenen te verdienen aan de derivatencontracten die Staal als bestuurder van Vestia ondertekend had. Onderzoek naar Staals functioneren en vastgoedtransacties was voor justitie geen aanleiding om Staal in de Vestia-zaak te vervolgen. Ook Staals omstreden pensioenuitkering van 3,5 miljoen euro bij zijn vertrek hield stand voor de civiele rechter.

Staal was sinds 1996 ook bestuurder van HASA, een stichting om sociale woningbouw in Zuid-Afrika te realiseren. De stichting bouwde met geld van Nederlandse corporaties en gemeenten onder meer 440 sociale huurwoningen in de Zuid-Afrikaanse kuststad Oos-Londen. Na Staals vertrek in 2012 stuitte het nieuwe bestuur van Vestia op onduidelijke betalingen door HASA. Vestia heeft HASA in totaal naar schatting minimaal 2,5 miljoen euro geschonken.

Staal had sinds 2000 een villa in Johannesburg die op zijn naam stond, en die hij verhuurde aan een medewerker van HASA. In 2007 heeft Staal deze villa, volgens justitie, op papier via een tussenpersoon verkocht aan de stichting HASA voor ongeveer 673.000 euro. De stichting betaalde, het geld kwam via de tussenpersoon bij Staal terecht, maar het huis bleef in werkelijkheid op Staals naam staan.

Ook heeft Staal volgens justitie in de periode 2015-2017 betalingen van HASA aan zichzelf gedaan voor een totaalbedrag van ruim 598.000 euro, en daarbovenop mogelijk nog eens ruim 15.000 euro. De bedragen waren onder meer gemotiveerd als vergoeding voor ‘juridische kosten’.

Staal en zijn advocaat, die woensdag in de rechtbank Rotterdam vergeefs verzochten om teruggave van zijn paspoort, wilden niet reageren.