Internationaal Strafhof: Zuid-Afrika had Bashir moeten oppakken

Volgens het ICC schond Zuid-Afrika zijn verplichtingen aan het hof. Zuid-Afrika wil mede door deze zaak uit het ICC vertrekken.

De rechters van het ICC nemen plaats om hun vonnis voor te lezen tegen Zuid-Afrika. Foto Evert Elzinga/Reuters

Zuid-Afrika had de Soedanese president Omar al-Bashir op moeten pakken toen hij het land in 2015 bezocht. Door dat niet te doen is Zuid-Afrika zijn verplichtingen aan het Internationaal Strafhof (ICC) niet nagekomen, zegt het hof in een zaak tegen Zuid-Afrika. Dat meldt persbureau Reuters.

Het hof had de zaak kunnen verwijzen naar de VN-Veiligheidsraad, maar ziet daar van af. Rechtbanken in Zuid-Afrika hebben de regering al een tik op de vingers gegeven en het zou weinig effect hebben de zaak naar de Veiligheidsraad te sturen volgens het hof. Zuid-Afrika zegt dat het het land Bashir niet mocht oppakken. Het internationaal recht zou verbieden zittende staatshoofden te arresteren, omdat zij immuun zijn voor strafvervolging.

Het ICC zegt echter dat in de statuten staat dat dat niet geldt als een staatshoofd van oorlogsmisdaden beschuldigd wordt. Bashir wordt verdacht van het plegen van genocide in Darfur, iets wat hij zelf ontkent te hebben gedaan.

Ook Soedan heeft volgens het ICC een verplichting Bashir aan te houden en uit te leveren aan het hof in Den Haag, hoewel dat land geen lid is van het hof. In 2005 nam de Veiligheidsraad echter een resolutie aan die de behandeling van oorlogsmisdaden gepleegd in de Soedanese burgeroorlog toewijst aan het strafhof.

Ongrondwettelijk

De Zuid-Afrikaanse regering heeft nog niet op het vonnis gereageerd. De kans is groot dat het vonnis voor de regering het bewijs vormt dat het land zich terecht terugtrekt uit het ICC. Vorig jaar kondigde Zuid-Afrika die stap aan omdat het hof Afrikaanse landen zou achterstellen.

Een Zuid-Afrikaanse rechter noemde de gang van zaken ongrondwettelijk; de regering passeerde het parlement. De intrekking mag daarom niet doorgaan. Toch lijkt de regering zich daar weinig van aan te trekken. Die is nog steeds van plan uit het ICC te stappen.