Eén op de vijf leden motorbende verdacht van misdrijf

Vooral in zaken over mishandeling, bedreiging en geweldpleging waren bendeleden vaak verdachte.

Foto Marco de Swart/ANP

Van iedere vijf motorbendeleden die vorig jaar bekend waren bij politie en justitie, was er één verdacht van een ernstig misdrijf. In totaal ging het om meer dan vierhonderd mensen, die verdacht werden van ruim 680 zware strafbare feiten zoals mishandeling, bedreiging of drugshandel.

Dat blijkt uit een donderdag gepubliceerd rapport van het Landelijk Informatie- en Expertisecentrum, een samenwerkingsverband van onder meer gemeenten, de politie en het Openbaar Ministerie (OM) dat zich richt op de bestrijding van criminele motorbendes.

Het vaakst werden leden van zogeheten outlaw motorcycle gangs (OMG’s) in 2016 verdacht van mishandeling. Dat was in totaal 68 keer het geval. Ook in strafzaken over openlijke geweldpleging (59 zaken), bedreiging (44), rijden onder invloed (43) en de productie van softdrugs (35) kwamen geregeld bikers voor. Van zeer zware delicten als moord of doodslag, en handel in harddrugs werden motorbendeleden respectievelijk 13 en 10 keer verdacht.

De delicten waar motorbendeleden het vaakst van werden verdacht.

Er stonden vorig jaar meer leden van grote motorclubs als Satudarah, Hells Angels en No Surrender op de radar bij de opsporingsinstanties, meldt het rapport. Begin 2016 waren het er 1.700, een jaar later ruim 1.900.

Dat betekent volgens de onderzoekers niet per se dat de ledenaantallen van de OMG’s zijn gestegen. Zij hebben de cijfers niet gebaseerd op ledenlijsten van de clubs, maar op “waarnemingen uit de uitvoeringspraktijk”. Bovendien, stellen de onderzoekers, is het toezicht van de politie beter geworden, waardoor waarschijnlijk automatisch meer bendeleden in beeld kwamen.

‘Zorgelijke ontwikkeling’

Bendes die niet op motoren rijden maar wel gebruik maken van hetzelfde krachtige imago als klassieke OMG’s, maakten vorig jaar een sterke groei door. Het rapport spreekt van een “zorgelijke ontwikkeling”:

“Het vermoeden is dat deze nieuwe groepen worden gebruikt om activiteiten van reguliere OMG’s aan het zicht van de overheid te onttrekken. Hierdoor verbreedt de OMG-problematiek zich.”

Politie en justitie voeren al jaren strijd tegen motorbendes. Die zouden zich op grote schaal bezighouden met georganiseerde misdaad. Veel bendeleden hebben een strafblad. De clubs zelf houden vol geen criminele organisaties te zijn. “Ik ga toch niet iedereen met een strafblad wegsturen omdat de samenleving dat wil?”, zei Satudarah-kopstuk Xanterra Manuhutu vorig jaar tegen NRC.

In november 2016 probeerde het OM motorclub Bandidos te verbieden. Eerder probeerde justitie al een chapter van de Hells Angels te sluiten, maar dat mislukte.

Afgelopen mei liet demissionair minister Stef Blok (VVD, Justitie) weten een wet voor te bereiden waarmee motorbendes sneller kunnen worden verboden. Nu moet dat via het strafrecht, waarbij het OM vantevoren een zware bewijslast moet verzamelen. Blok wil dat de minister van Justitie de clubs voortaan zelf kan sluiten via het bestuursrecht. Dan komt het bewijs pas ná de sluiting aan de orde.