Omstreden Duitse kardinaal Meisner overleden

Meisner stond als zeer conservatief bekend en was zeer omstreden. Hij vergeleek onder meer abortussen met de Holocaust.

Foto Roberto Pfeil/AP (2008)

De voormalige aartsbisschop van Keulen, kardinaal Joachim Meisner, is woensdag op 83-jarige leeftijd overleden, dat meldt persbureau DPA. Meisner stond als zeer conservatief bekend en was in Duitsland en daarbuiten zeer omstreden. Zo vergeleek hij abortussen met de Holocaust en noemde hij de Nederlandse euthanasiewet “zondeval van een cultuurnatie”.

In 2007 veroorzaakte de Duitse kardinaal een rel door te zeggen dat de moderne cultuur “entartet” (ontaard) dreigt te raken. Entartete Kunst, de naziterm voor kunst die niet voldeed aan Hitlers cultuurpolitiek, is nog altijd een zeer beladen begrip. Meisner, kardinaal sinds 1983 en aartsbisschop van Keulen sinds 1989, deed zijn uitspraak bij de opening van het gerenoveerde Keulse bisdommuseum.

In dat jaar liet hij zich ook negatief uit over het nieuwe glasvenster in de wereldberoemde dom van Keulen. De katholieke kerkleider bestempelde het abstracte werk van de Duitse kunstenaar Gerhard Richter als te vrijblijvend. Voor de dom in Keulen had Meisner graag een ander werk gezien. Volgens de kardinaal had het venster net zo goed in een moskee kunnen hangen. Het 110 vierkante meter grote raam bestaat uit ruim 11.000 vierkantjes in tientallen kleuren.

‘Psychisch gedegenereerd’

Een samenleving die een wet aanneemt over het straffeloos doden van zieke mensen, is “ziek en psychisch gedegenereerd”, zei aartsbisschop Meisner tijdens de paaspreek in 2001 in reactie op de Nederlandse euthanasiewet. De Duitse kardinaal hekelde tevens dat de nieuwe Nederlandse euthanasiewetgeving de term van ondragelijk en uitzichtloos lijden hanteert. “Wie lijden definieert als uitzichtloos, heeft helemaal niets begrepen van wat het betekent een mens te zijn”, aldus Meisner.

Volgens de aartsbisschop is voor christenen het lijden een beproeving van het geloof, met het uitzicht dat “God in ons sterker is dan onze angst voor het kruis”. Een paar dagen ervoor had Meisner in een persverklaring de nieuwe Nederlandse euthanasiewet een “zondeval van een cultuurnatie” genoemd.

Zyklon B

In 1999 veroorzaakte Meisner ophef door de abortuspil te vergelijken met Zyklon B, het gas dat de nazi’s in de gaskamers gebruikten. Euthanasie vergeleek hij twee jaar geleden met de misdaden van Hitler en Stalin.

Meisner mengde zich dit jaar ook in het debat over de geplande bouw van een moskee in Keulen. De kardinaal zei het wantrouwen van Keulenaren tegen het plan te begrijpen. Hij noemde het een “breuk met de cultuur”.