ECB-lijst bedrijfsleningen openbaar

Opkoopprogramma

AkzoNobel, Heineken, Alliander en NN Group: allemaal hebben ze obligaties uitgegeven die nu op de ECB-balans staan.

Het gebouw van de Europese Centrale Bank in Frankfurt. Foto Ronald Wittek / EPA

96 miljard euro heeft de Europese Centrale Bank (ECB) inmiddels aan bedrijfsleningen op de balans staan, sinds de centrale bank in juni 2016 begon met het opkopen daarvan. Maar van welke bedrijven koopt de ECB precies de schuld op? Sinds vorige week publiceert de ECB wekelijks een lijst met obligaties op de balans, onder druk van een groep Europarlementariërs die in Frankfurt aandrong op transparantie.

Heel wat Nederlandse bedrijven staan op de lijst. Multinationals als AkzoNobel, DSM, Heineken, Shell en Unilever, maar ook bedrijven in overheidshanden, zoals energienetbeheerders Alliander en Tennet. Ook technologiebedrijf ASML duikt op, net als verzekeraars NN Group en Delta Lloyd (nu één bedrijf) en Achmea.

Buiten Nederland is hetzelfde beeld waarneembaar: veel multinationals en veel semi-publieke bedrijven in energie en infrastructuur. Hoeveel geld de ECB precies per bedrijf aan obligaties in haar bezit heeft, blijft onbekend. Door naast staatsleningen ook bedrijfsleningen te kopen drukt de ECB de rentes op de kapitaalmarkrentes over de hele linie. Zo wil de ECB de economische groei en de inflatie aanjagen. De informatie op de ECB-lijst was voor professionele beleggers al beschikbaar, via de nationale centrale banken en financiële databanken Maar deze informatie was nogal versnipperd.

Weten wat de ECB koopt

De groep Europarlementariërs van diverse politieke kleur vindt dat elke burger moet weten wat de ECB koopt. Er zijn zorgen in de samenleving, schreven ze aan ECB-president Mario Draghi, dat specifieke bedrijven worden bevoordeeld. Grote bedrijven hebben de schaal om op de obligatiemarkt te lenen en kunnen dat nu tegen een ultralage rente doen omdat de ECB, als grote koper in de markt de rentes drukt. „Het kan niet de bedoeling zijn om grote bedrijven goedkoop gefinancierd te krijgen”, zegt Cora van den Nieuwenhuizen (VVD), één van de ondertekenaars van de brief.

In antwoord hierop schrijft Draghi dat de ECB ook leningen van kleinere bedrijven kan kopen. Van Nieuwenhuizen: „Dat vind ik weinig overtuigend. In één oogopslag zie je dat het vooral grotere bedrijven zijn”. Transparantie is ook nodig om duidelijk te krijgen of de ECB bepaalde landen bevoordeelt door daar meer te kopen, zegt ze. Dat lijkt niet het geval te zijn. „Het is geruststellend dat er degelijke obligaties van bekende Nederlandse bedrijven tussen staan”.