Column

Verkrachting als vorm van segregatie

Het grootste muziekfestival van Zweden, Bråvalla, heeft zichzelf opgeheven. Tijdens het optreden van de populaire Zweedse zanger Håkan Hellström werd in het publiek een vrouw verkracht. Elf andere bezoeksters deden aangifte van aanranding. Vorig jaar waren er vijf verkrachtingen en twaalf aanrandingen gemeld. „Een raadsel in een land waar mannen en vrouwen zo gelijkwaardig zijn”, zegt een woordvoerder van het festival somber als ik bel.

Vorige week deden twee Nederlandse vrouwen na afloop van het Haagse festival Parkpop aangifte van aanranding. De politie brengt vechtpartijen op het festivalterrein in verband met die aanrandingen. Dat is op Parkpop nog niet eerder gebeurd.

Voor sommigen is het zonder ongevraagde seks kennelijk geen feest. Festivals in de VS nemen voorzorgsmaatregelen, lees ik in de Los Angeles Times. Podia en campings uitsluitend voor vrouwen. In damestoiletten krijgen slachtoffers van aanranding het advies bij de bar een ‘angel shot’ te bestellen – dan begrijpt de barman dat hij de beveiliging moet inschakelen.

De gebruikelijke verklaringen voor Zweden worden alweer van stal gehaald. Was de dader een moslimimmigrant? Dan ligt het aan zijn geborneerde seksuele opvoeding. Of is het domweg een man? Dan is het een kwestie van de strijd tussen de seksen.

Het lijkt subtieler dan dat. Directeur Eric van Eerdenburg van Lowlands ziet op zijn festival „cultureel en muzikaal gelijkgestemde zielen”. De relatieve eensgezindheid, redeneert hij, is het geheim van de harmonie op Lowlands, drie dagen lang een stadje van zestigduizend mensen. Het gaat niet om klasse of ras, maar om smaak.

Sophie Kemperman, vrijwilligerscoördinator op het festival Best Kept Secret, zegt ook: „Niet te veel mixen.” Met het overwegend linkse, hoogopgeleide publiek dat zij onlangs ontving, hing er in de Beekse Bergen „een sfeer van gelijkwaardigheid”.

Op Bråvalla komen elk jaar conflicterende groepen luisteren: aanhangers van dance, van hardrock en van alternative. Op Parkpop zong Alison Moyet, maar was ook een grote hiphop-kliek. De aanhangers van die stijlen zien elkaar kennelijk niet als gelijken, maar als tegenstanders. Wie er niet bij hoort, is vogelvrij. Met seks wordt dan geen etnisch of man/vrouw onderscheid uitgedrukt, maar een subcultureel. Verkrachting als vorm van segregatie.

Een paar jaar geleden greep een mannelijke bezoeker van Lowlands wildplassende meisjes in hun kruis. „Een incident”, noemt Van Eerdenburg dat. Hij heeft verlichting aan laten brengen en extra wc’s. Op de informatieschermen werd gewaarschuwd voor een ‘kruizengraaier’. Die werd kort daarop tijdens de Sneekweek opgepakt.

Jutta Chorus (Twitter @juttachorus) schrijft op deze plek een wisselcolumn.