Madurodam is te klein aan het worden

Toerisme

Madurodam wil uitbreiden om bezoekers meer ‘belevenis’ te bieden. Zo botst de miniatuurstad op de Scheveningse Bosjes – en bewoners.

De nieuwste attractie van Madurodam stelt het interieur van een schip uit de Gouden Eeuw voor: met donkere balken als geraamte, touwen en kanonskogels op de grond. Het schip is onderweg naar Nieuw Amsterdam, vertelt een stem de bezoekers. Bliksem flikkert, donder klinkt. Een jongetje houdt zijn handen tegen zijn oren gedrukt en roept herhaaldelijk dat hij eruit wil. Als de boot eenmaal is ‘aangemeerd’, is het aan de bezoekers om de Engelsen op afstand te houden door met kanonnen digitale kogels op een projectiescherm vol schepen te schieten.

Joris van Dijk, directeur van Madurodam, vuurt met enthousiasme – „voel je het echte water dat opspat als er een kogel in zee valt?” De overige aanwezigen maken liever selfies en filmpjes.

Als je onder de 500.000 zakt, wordt het echt problematisch

Installaties als deze, de Nieuw Amsterdam, moeten Madurodam aantrekkelijker maken. Tot de jaren negentig was dit miniatuur-Nederland behoorlijk populair met zo’n miljoen bezoekers per jaar. „Maar inmiddels is er op themaparkgebied zo veel meer”, zegt Van Dijk, terwijl hij door zijn park loopt. „Achtbanen, foodtruckfestivals.” Voor de moderne dagjesmens zijn alleen kleine huisjes niet genoeg: die wil beleven. Tussen 2000 en 2010 lag het dieptepunt met zo’n 540.000 bezoekers per jaar. Van Dijk: „Als je onder de 500.000 zakt, wordt het echt problematisch.”

Daarom kwamen er nieuwe attracties: een Armin van Buuren-miniatuur-stage waar bezoekers zelf dj zijn, een interactieve voetbalmuur waar je je een speler uit het Oranje van 1988 kunt voelen – en dit jaar dus de Nieuw Amsterdam, die de Nederlandse oorsprong van New York laat zien.

Al die Hollands Glorie lijkt te werken. De laatste jaren ontving Madurodam weer telkens zo’n 650.000 bezoekers. Dat moeten er 750.000 worden. Daarom komen er nog meer ‘belevenisattracties’ in het park. Dus moet de miniatuurstad uitbreiden.

Zo min mogelijk nieuwbouw

En laat daar nou precies het probleem liggen: wie in Den Haag wil bouwen, krijgt te maken met ongeruste bewoners, wijkverenigingen en organisaties als SOS Den Haag en de Haagse Bomenstichting. Samen hebben zij één doel: zo min mogelijk nieuwbouw, zo veel mogelijk bescherming van natuur. Madurodams voornemen een deel van de naburige Scheveningse Bosjes in te lijven, is dan ook tegen het zere been. Dezelfde actiegroepen hielden vorig jaar al een ander plan tegen, van wethouder Revis (buitenruimte, VVD). Die wilde datzelfde stuk natuur omtoveren tot ‘Internationaal Park’, met meer horeca, bankjes en verlichting.

Bezoekers in het Haagse miniatuurattractiepark Madurodam. Het perceel waarop het park ligt is ruim 3 hectare groot. Er moet 0,7 hectare bijkomen. Foto: Martijn Beekman

Inmiddels heeft de gemeente een denktank van bewoners ingesteld. Die denkt sinds begin dit jaar na over ‘vernieuwing in het bos’, en wat daarbij wel en niet kan. Het uitbreidingsplan van Madurodam is donderdag voor de laatste keer aan de orde in de gemeenteraad: dan is het erop of eronder voor de miniatuurstad.

In het originele plan dat Madurodam in 2015 naar het Haagse college stuurde, was het idee om met 4,5 hectare uit te breiden. Het college was in principe voorstander. Wel drong het aan op overleg met een klankbordgroep, waarin onder andere bewoners zaten en afgezanten van de Haagse Bomenstichting en Algemene Vereniging voor Natuurbescherming (AVN).

Als we blijven focussen op miniaturen, vinden alleen de opa’s en oma’s het straks nog leuk, maar de kinderen niet

Na een jaar overleg was het plan teruggebracht naar 1,6 hectare: Madurodam zou enkele nieuwe paviljoens in de Scheveningse Bosjes bouwen, bezoekers zouden via de publiek toegankelijke paden door het bos van de ene naar de andere attractie lopen. Maar uiteindelijk bleek ook deze uitgeklede versie te veel voor veel bewoners: de Madurodam-bezoekers zouden het bos extra belasten. Dus leverde het attractiepark verder in: het wil nu met 0,7 hectare uitbreiden. Alle nieuwe paviljoens naast elkaar, van het bos gescheiden door een ‘ecowall’. Tegenover en naast het park wordt het groen gecompenseerd.

De schoonheid van de stad

Behoud is het sleutelwoord bij de tegenstanders van de uitbreiding. Ze komen samen in het pand van actiegroep SOS Den Haag, opgericht om ‘de schoonheid van de stad’ te behouden. „Wist je dat daar in de winter snippen zitten”, vraagt een omwonende retorisch. „Madurodam krijgt straks een vergunning om daar een vesting te bouwen van 10 meter hoog”, zegt Peter Drijver van SOS Den Haag. „Goed punt”, zegt Clara Visser van de Bomenstichting, „dat moet je donderdag ook zeggen in de raadsvergadering”.

Foto: Martijn Beekman
Foto: Martijn Beekman
Foto: Martijn Beekman
Foto’s Martijn Beekman

Bij Madurodam is behoud geen optie. „Als we blijven focussen op miniaturen, vinden alleen de opa’s en oma’s het straks nog leuk, maar de kinderen niet”, zegt directeur Joris van Dijk. Het park moet naast de miniaturen meer „verhalen gaan vertellen”, en de bezoekers „meenemen naar een andere tijd en plaats”. Geheel in lijn met het thema van nationale trots heeft het park sinds vorig jaar naast de ingang Het Verhaal van George geopend, waar de bezoeker op een groot scherm het levensverhaal van George Maduro te zien krijgt – een Antilliaans-Nederlandse verzetsheld en naamgever van het park. Een Michiel de Ruyter-belevenis staat in de planning.

De kinderen in het 65 jaar oude park houden zich intussen vooral bezig met katrollen waarmee ze minicontainers kunnen verplaatsen in de Rotterdamse haven, en met het open- en dichtdoen van de miniatuurversie van de Prinses Beatrixsluis. „Dingen met water zijn altijd populair”, zegt Van Dijk. Na de uitbreiding moet daarom een attractie openen over de watersnoodramp van 1953, The Battle of the Beach geheten. Maar voor nu lijken de kinderen tevreden met de ‘belevenis’ van de dijk van Hansje Brinker: als ze niet snel hun vinger in een van de gaten stoppen, dreigt de miniatuurstad te overstromen.