De Tour verliest zijn enfant terrible

Even voor zeven uur komt een gevolg van mannen in blauwe overhemden de perszaal van Vittel binnengelopen, onder aanvoering van de Belg Philippe Marien. Een zwerm van pers kluwt samen als Marien, jurylid van de internationale wielerbond UCI, begint te praten.
Zijn boodschap: Peter Sagan is gediskwalificeerd.

Een bijzonder zware straf voor de regerend wereldkampioen, dinsdag nog winnaar van de derde etappe, de man die de wielersport keer op keer kleur geeft met atypisch gedrag, op de fiets maar ook daarnaast. Sagan is het enfant terrible van de wielersport, tot dinsdag louter met ontzag onthaald en beschreven.

Marien en zijn vierkoppige jury zijn helder: „Aan het begin van de Tour hebben we de ploegleiders gewaarschuwd dat we in de massasprints de grenzen zouden bewaken. Dat hebben we nu gedaan. Daarbij maakt het niet uit wie de overtreding begaat. Het gaat om de actie, niet om de renner. We hebben lang gediscussieerd en beelden teruggekeken. Sagan brengt Cavendish met een elleboog in gevaar. Het lijkt bijna op slaan.”

Wat gebeurde er precies? In de slotfase van de vierde Tour-etappe naar Vittel waren twee valpartijen. Een op een kilometer van de finish en nog een binnen de laatste 500 meter. Daar deed Sagan iets wat volgens de jury van de UCI niet door de beugel kan: op videobeelden is te zien dat hij zijn rechterelleboog gebruikt om de Britse sprinter Mark Cavendish, die Sagan rakelings langs de dranghekken in wil halen, van zich af te houden. Of dat opzettelijk gebeurt of uit een reflex is niet te zien. Cavendish maakt met ruim zestig kilometer per uur een doodsmak en blijft roerloos op het asfalt liggen. Verderop wordt de wedstrijd beslist: de Fransman Arnaud Démare wint, voor Sagan en de Noor Alexander Kristoff.

Sagan is zich bewust van zijn roekeloze actie en rijdt na afloop langs bij de bus van Cavendish, om zijn excuses te maken. „Ik had geen tijd om weg te sturen en ging in de verdediging.” Cavendish begrijpt niets van de actie van zijn Slowaakse collega: „Dat hij van zijn lijn afwijkt, daar zou ik nog mee kunnen leven, maar met die elleboog is hij te ver gegaan.”

Cavendish ging zelf ook weleens in de fout. In de Tour van 2013 gaf hij de Nederlander Tom Veelers in volle sprint een duw. Veelers ging hard onderuit. De jury oordeelde toen dat de valpartij Veelers’ eigen schuld was en ondernam geen actie.

Dat doet de UCI-jury nu dus wel. In de reglementen staat dat het voor een renner tijdens een massasprint streng verboden is om van de gekozen lijn af te wijken. Dat deed Sagan niet. Maar er staat ook: „Het duwen van een renner is in alle gevallen verboden, op straffe van diskwalificatie.”

Aanvankelijk krijgt Sagan een tijdstraf van 30 seconden en hij wordt uit de daguitslag geschrapt. Dat kost hem 18 punten op jacht naar zijn zesde groene trui op rij. Maar na intensief beraad ziet de UCI zich genoodzaakt de grootste wielrenner van dit moment uit de Tour de France te zetten.