Column

Migratie is een geloof geworden

De Syrische leraar harkt het tuintje aan langs de pas ingezaaide grasmat. Zijn vrouw knipt de dode bloemen uit de geranium. Na anderhalf jaar wachten in tien kamers in de noodopvang hebben ze een rijtjeshuis betrokken aan de rand van de Gooise heide. Met hun dochter Maria van acht maanden oud. „We moeten nog twee weken naar school”, zegt haar moeder in het Nederlands, „en dan: zomer.” Levensgeluk.

Dit noteerde ik toen ik de Syrische leraar en zijn vrouw, die ook leraar is, in het najaar van 2015 op Samos ontmoette: „Hij droomt van een huis om samen een baby te krijgen. Zij wil haar mastergraad halen.”

Door de roze wolken heen is de Syrische leraar kritisch over alle „lichte gevallen” die hij onderweg is tegengekomen. Afghanen, Iraniërs, Afrikanen. Het zou helpen, zegt hij nu, als asielzoekers allemaal eerlijk zouden zijn. Ze leren de toelatingsvoorwaarden voor Europese landen vanbuiten en passen hun verhaal daarop aan. „Aangemoedigd door hulpverleners en andere gelovigen in een volmaakte wereld.”

Dit weekend zouden drie minderjarigen uit Afghanistan worden teruggestuurd naar Kabul. „Onaanvaardbaar”, schreef Defence for Children in een persbericht, „dat Nederland deze risico’s neemt en met mensenlevens speelt”.

Afghaanse kinderen zijn kwetsbaar, blijkt uit rapportages van het Europees Ondersteuningsbureau voor Asielzaken (EASO). Van alle kinderen die op eigen houtje zijn gevlucht, komen de meeste uit Afghanistan. Dat komt, legde Christian Wilbers van hulporganisatie Save the Children me uit, doordat ze minder beperkingen hebben in het Europese asielbeleid. Zo worden ze vanuit Nederland niet teruggestuurd naar Italië als dat hun eerste land van aankomst is; Italië heeft onvoldoende voorzieningen voor minderjarigen. Als zij eenmaal zijn erkend als vluchteling, kunnen ze de rest van het gezin laten overkomen. Kinderen worden vaak vooruitgestuurd door de familie.

Een IND-medewerker die ik spreek, bevestigt dat: een asielzoeker uit een land dat niet in oorlog is, maakt hier weinig kans. „Ouders staan het kwetsbaarste af om hun eigen kansen te vergroten.” Uit vandaag verschenen onderzoek van het CBS blijkt dat gezinshereniging de belangrijkste reden is om zich in Nederland te vestigen.

„De ontmenselijking van de vluchtelingen door Europa, ontmenselijkt Europa”, schreef NRC zaterdag in het commentaar. Maar vluchten is niet óf een helletocht óf een kansberekening. Het is vaak van elk wat. En de discussie over migratie is in toenemende mate een kwestie van geloof geworden.

„De vluchtelingencrisis is niet de schuld van Europa”, zegt de Syrische leraar in zijn tuin. „Het is een reëel probleem. Als je alles onmenselijk vindt, kun je geen migratiebeleid meer voeren.”

Jutta Chorus (Twitter @juttachorus) schrijft op deze plek een wisselcolumn.