Julio Poch ‘slachtoffer van culturele misverstanden’

Proces Buenos Aires

Na 2.841 dagen voorarrest mocht maandag de advocaat van ‘moordpiloot’ Poch zijn pleidooi houden.

Oud-Transaviapiloot Julio Poch in de rechtbank. Hij staat net als 7 anderen terecht omdat hij betrokken zou zijn geweest bij de beruchte vluchten des doods. Tegenstanders van de Argentijnse dictatuur werden daarbij levend uit vliegtuigen in zee gegooid. Foto Leandro Teysseire/ANP

Het waren vergissingen: culturele misverstanden tussen een emotionele Argentijn en nuchtere Nederlanders. Er waren onjuiste interpretaties over een tafelgesprek in een voor iedereen vreemde Engelse taal. En in een enkel geval waren het frustraties die een viertal Nederlandse piloten er toe hebben gebracht om de Nederlands-Argentijnse voormalige Transavia-piloot Julio Poch (65) ervan te beschuldigen dat hij onder de junta die van 1976 tot 1983 in Argentinië regeerde dodenvluchten heeft uitgevoerd.

Dat was de kern van het pleidooi dat de advocaat Gerardo Ibañez maandag hield in de rechtbank van Buenos Aires. Na 2.841 dagen voorarrest mocht Poch zich eindelijk verdedigen. In december 2015 werd tegen hem en 51 medeverdachten een levenslange celstraf geëist. De piloot wordt betrokkenheid verweten bij de uitvoering van zogeheten dodenvluchten Het regime gooide in die periode duizenden politieke tegenstanders boven open zee uit het vliegtuig.

Het pleidooi begon bijna acht jaar na zijn arrestatie, die plaatshad op de luchthaven van Valencia in Spanje meteen nadat hij in september 2009 zijn laatste commerciële vlucht voor Transavia had gemaakt. Poch was aanwezig en raadpleegde regelmatig een laptop terwijl zijn raadsman pleitte, zo was op een livestream vanuit de rechtszaal te zien.

Poch werd opgepakt op basis van verklaringen die een viertal Nederlandse collega’s hebben afgelegd. Zij beweren dat Poch in 2003 tijdens een etentje op Bali had verteld dat hij zelf een rol had gespeeld in de dodenvluchten. Het Nederlandse OM bracht Argentinië hiervan in 2008 op de hoogte. Via Spanje verdween Poch in Argentinië achter de tralies.

Verkeerd begrepen

Piloot Poch heeft altijd beweerd verkeerd te zijn begrepen. Hij zou tijdens het uitje op Bali alleen in algemene zin de politieke situatie ten tijde van de junta hebben willen beschrijven waarbij het leger en ‘subversieve, linkse terroristen’ tegenover elkaar stonden. Om dit duidelijk te maken, toonde Ibañez de drie rechters maandag een reeks videofragmenten van verhoren die de collega’s die Poch beschuldigen in 2014 werden afgenomen in de rechtbank in Den Haag. De fragmenten moesten volgens de advocaat aantonen dat de collega’s niet wisten wat ze zeiden. Hij liet piloot Tim de Weert zien, die toegaf dat hij Poch nooit „letterlijk” heeft horen zeggen dat hij dodenvluchten uitvoerde. „Het was gewoon de perceptie van De Weert”, zei Ibañez.

De advocaat besprak ook het veelbesproken handgebaar waarmee Poch zou hebben duidelijk gemaakt hoe mensen uit het vliegtuig werden gedropt. Een onzinnig gebaar en technisch onmogelijk, aldus Ibañez. Poch was volgens hem niet opgeleid voor vluchten met transportvliegtuigen.

Belangrijkste element uit het pleidooi was dat Ibañez de rechters ervan probeerde te overtuigen dat de piloten die Poch hebben aangeklaagd „nooit getuige zijn geweest van een misdaad maar getuige van een etentje”. De tafelconversatie hebben ze ook nog eens verkeerd begrepen. Dat is veel te weinig materiaal voor een veroordeling tot levenslang.

Poch is naar verluidt optimistisch over de afloop van de zaak. Het vonnis volgt waarschijnlijk in oktober.