Japanse premier Abe afgestraft bij regionale verkiezingen Tokio

Japan

De gloednieuwe partij van gouverneur Yuriko Koike is de grote winnaar. Zij is mogelijk de nieuwe uitdager van de premier in landelijke politiek.

Foto Kimimasa Mayama/EPA

Kiezers in Tokio hebben de Japanse premier Shinzo Abe zondag laten weten dat ze hem zat zijn. Abes regerende Liberaal-Democratische Partij (LDP) leed het grootste verlies ooit bij parlementsverkiezingen voor de Japanse hoofdstad. De regionale verkiezingen werden gezien als een test van Abes landelijke beleid.

Het verlies van de LDP was monumentaal. De partij verloor bijna 60 procent van haar zetels in het hoofdstedelijk parlement. Grote overwinnaar is de gouverneur van Tokio, Yuriko Koike. Haar vorig jaar opgerichte partij Tokyo Citizens First groeide van 6 naar 55 zetels. In het 127 zetels tellende parlement heeft haar coalitie nu een overweldigende meerderheid.

Hoewel verlies voor de LDP was verwacht, overtreft de omvang van de nederlaag alle verwachtingen. De afstraffing zet Abe onder enorme druk. Politicoloog Koichi Nakano ziet het als een aanklacht tegen de regering. „Het is een serieuze klap voor Abe en zal waarschijnlijk de kans vergroten dat hij de macht verliest.”

Antisamenzweringswet

Volgens waarnemers heeft de Japanse premier het verlies aan zichzelf te danken. Vorige maand duwde hij een omstreden antisamenzweringswet door het Japanse parlement die fel is bekritiseerd door juristen, mensenrechtenorganisaties en de Verenigde Naties. Japanners zijn bovendien razend dat de premier beschuldigingen van corruptie in de doofpot heeft gestopt door gebruik te maken van zijn meerderheid in het landelijke parlement.

Voor de 64-jarige Koike is de uitslag een onwaarschijnlijke overwinning. Ze was minister van Defensie in Abes eerste kabinet en jarenlang een belangrijk lid van de LDP. Vorig jaar stelde ze zich tegen de wil van de partij kandidaat voor het gouverneurschap en won. Kort daarna werd Tokyo Citizens First opgericht. Pas op 1 juni werd Koike officieel de leider. Dezelfde dag stapte ze uit de LDP.

Hoewel veel kiezers vinden dat het beleid van Koike vaag is, zijn ze tevreden over haar openheid en het feit dat zij de eerste vrouwelijke gouverneur is van Tokio, met een vrouwvriendelijk beleid. Zeventien kandidaten van haar partij waren vrouwen. Dat is opzienbarend voor Japan.

Sinds afgelopen jaar zijn in heel Japan onafhankelijke Citizens First-groepen opgericht. Koike zou haar overwinning kunnen gebruiken om een landelijke partij op te richten als concurrent voor de LDP. De secretaris-generaal van de Japanse Communistische Partij (JCP), Akira Koike, die ook winst boekte, leek daarop toe te spelen in een interview met NHK. „De Japanse politiek staat aan de vooravond van enorme veranderingen”, zei hij.

Maar Yuriko Koike zwakte die verwachtingen af tijdens een persconferentie. Ze deed haar best de relatie met Abe gezond te houden. De uitslag van de verkiezingen zegt volgens haar niets over de landelijke politiek.

Lees ook: De ziel van Japan mag eindelijk met pensioen, over Japanse keizer die mag aftreden.