Column

Asscher op ramkoers heeft weinig te verliezen

De Haagse Stemming Vandaag is dag 108 van de formatie. Schrijf je in voor De Haagse Stemming om deze (di-do-za) als nieuwsbrief te ontvangen.

Asscher beschuldigt de VVD ervan zijn integriteit in twijfel te trekken. Het lekken bij de SP richt zich op Roemer. De Kamer gunt die partij wel een lid van de Rekenkamer, terwijl Teevens kansen bij de Raad van State definitief zijn verkeken.

INTERVIEW: De branie waar het Lodewijk Asscher in de verkiezingscampagne aan ontbrak, is volop aanwezig sinds hij PvdA-fractievoorzitter is. Klein probleempje, de wannabe oppositieleider is ook nog vicepremier. Hij botst niet alleen inhoudelijk met de formerende VVD, maar dreigde deze week zelfs uit het demissionaire kabinet te stappen. Gisteren noemde hij de sfeer in de ministerraad nog “als vanouds”. In een interview met Petra de Koning en Thijs Niemantsverdriet zegt hij vandaag: “de VVD trekt mijn integriteit in twijfel”. Of hij om het verhogen van de lerarensalarissen echt opstapt als er in september nog geen nieuw kabinet is, blijft vaag. “Dat zal dan wel blijken. (…) Ik heb niet veel meer te verliezen en dit is wat ik te bieden heb. Dat is fijn.”

Gedoogsteun: De suggestie dat een nieuw kabinet, met de minimale meerderheid van 76 zetels, voor delen van het regeerakkoord op hem kan rekenen, schuift Asscher minzaam opzij. Als ze met hem bijvoorbeeld een deal willen maken op klimaatbeleid zal hij zeggen: “mag ik de rest van het regeerakkoord ook even zien? Ik zie mezelf niet zo snel van tevoren steun uitspreken”. In de VVD wordt nog steeds gespeculeerd over het aanbieden van een ministerschap aan een PvdA’er (Samsom?, Dijsselbloem?) zoals Asscher dat in 2012 deed met Femke Halsema. Nu Asschers relatie met Rutte zo is getroebleerd, kunnen wij deze keer proberen een PvdA’er het kabinet in te lokken, hoorde politiek columnist Tom-Jan Meeus.

SP-lek: Nadat vorige week informatie over het salaris van SP-voorzitter Ron Meyer gelekt werd, kreeg Meeus een tip dat Roemer zich niet aan de befaamde afdrachtregeling van de SP zou houden. Het bleek vals alarm, kon Roemer aantonen. Maar wat zegt dit lekken over de partij en het leiderschap van Roemer, die als enige niet-coalitiepartij verloor in de verkiezingen? Volgens hem is niet zijn functioneren de reden, maar de uitkomst van de eerdere voorzittersverkiezing tussen Sharon Gesthuizen en Meyer. “Mensen wilden een andere kant op met de partij.” Het gevolg is, dat ze informatie verspreiden die niet klopt. Roemer: “Ik baal ervan. Maar ik strijd door.”

FORMATIE: Formatienieuws is er ondertussen weinig. Het proces is met de ChristenUnie weer van vooraf aan begonnen en allerlei hoge ambtenaren en regeringsadviseurs kwamen deze week nog een keer langs. Er heerst optimisme. Maar waar is dat op gebaseerd? Meeus valt op “dat over de heikele thema’s van deze formatiepoging – medisch-ethische kwesties en klimaat – alleen procedurele oplossingen circuleren: niemand moet verbaasd zijn als het in Rutte III altijd hangen en wurgen zal blijven”.

IK WORD GENOEMD: Oud-ChristenUnie-leider Arie Slob wil in een interview met De Telegraaf natuurlijk niet speculeren over het vooruitzicht dat hij straks het kabinet in mag. Maar de verschillen tussen zijn partij en D66 “moet je ook niet groter maken dan ze zijn”. Volgens hem zijn immateriële thema’s helemaal niet zo’n heikel punt in de formatie. De wet over orgaandonatie ligt al in de Eerste Kamer “dus waar hebben we het over”. En hij heeft in zijn omgeving “ook mensen euthanasie zien plegen die een christelijke overtuiging hebben”. In het AD doet Kees van der Staaij juist een beroep op “onbuigzamer en fanatieker” D66 om de medisch-ethische dossiers te laten rusten.

BEWEGING: Nog even terug naar de PvdA dan. Erik van Bruggen, van campagnebureau BKB, wordt genoemd als mogelijk opvolger van partijvoorzitter Hans Spekman. Een man die van de PvdA al een beweging wilde maken lang voor dat Paul Depla met zijn analyse kwam. Deskundigen zijn sceptisch over de beweging-potentie van de PvdA. En ook Asscher ziet dat niet zo zitten. “Het is niet geloofwaardig als je jezelf gaat omkatten, we zijn nu eenmaal een politieke partij.”

BAANTJES: De PvdA rekende er in ieder geval op dat senator Esther-Mirjam Sent, tevens hoogleraar economie, Kees Vendrik zou mogen opvolgen bij de Algemene Rekenkamer. Maar nadat het instituut haar als eerste keus had voorgedragen, blijkt de Kamercommissie Financiën de voorkeur te geven aan SP’er Ewout Irrgang, die tegenwoordig in Tanzania werkt. Het kabinet bepaalt uiteindelijk wie van hen de baan krijgt, waar ook ex-PVV’er Roland van Vliet voor op de shortlist staat. Die andere benoeming bij een Hoog College van Staat lijkt definitief van de baan: Fred Teeven kan na zijn interview/achtergrondgesprek met De Groene niet meer naar de Raad van State, ondanks de wens van vice-president Donner. Wel een nieuwe klus is er voor Diederik Samsom: hij houdt zich bezig met het saneren van het vervuilde terrein van een failliete fosforfabriek in Zeeland.

BUITEN HET BINNENHOF: De geplaagde coalitie in Rotterdam zoekt gedoogsteun van CU/SGP in ruil voor geld voor armoedebeleid en mogelijk integratie. Marjolein Moorman is door de PvdA in Amsterdam gekozen als lijsttrekker voor de gemeenteraadsverkiezingen. In Weert gaat de D66-burgemeester in tegen het beleid van het OM om criminele asielzoekers niet te vervolgen, waar De Telegraaf door een WOB-verzoek veel over te weten is gekomen. Ook landelijke politici roepen om ingrijpen.

QUOTE VAN DE DAG:

“Ik heb geen enkel enthousiasme voor de Brexit. Het levert ons kansen op, maar ik had die kansen liever niet gehad. (…) Het is toch profiteren van andermans ellende, van een goede partner van ons. We gaan niet een ruimte in Londen huren om van daaruit ‘kom naar Nederland’-folders bij bedrijven in de bus te gooien.”

Henk Kamp in een interview met de Volkskrant.