Column

Verwelkom vluchtelingen zoals we sporters omhelzen

Als ik aan de koning denk, denk ik aan Pindarus. ‘Het beste is water.’ Dat zijn de allereerste woorden van de allereerste ode van deze archaïsch Griekse dichter. Maar vlak daarna kwamen de Olympische Spelen. Die zijn een goede tweede in de kosmische hiërarchie der dingen. ‘Je zult dan de zon / geen hetere heldere ster vinden / in de lege hemel van de dag / en dan de strijd van Olympia / geen grootser feest bezingen.’

Het gedicht is geschreven voor de Siciliaanse vorst Hiëron, en daags nadat ik de koning ontmoette, rijzig en blakend van majesteit met de robijnrode glans van zijn gade aan zijn zijde als verblindend richtpunt voor het flitslicht van fotografen, bij het staatsbanket in de hoge hallen van het presidentiële paleis van het Quirinaal in Rome, ging hij naar Sicilië, en niet omwille van Zijne Majesteits Koninklijke Hobby’s watermanagement en Olympische Spelen, maar vanwege de vluchtelingen.

Dit was een moedig, pikant en uitermate nuttig bezoek. Omdat de koning in deze doldwaze dagen van doorgeschoten schijndemocratie niet daadwerkelijk regeert en in feite niets mag beslissen, is het enige middel dat hem ter beschikking staat om de loop der geschiedenis te veranderen zijn aanwezigheid. Maar dat is een potent wapen. Het werkt. „Kijk waar ze zijn”, zei mijn vriendin Stella toen ze de beelden op televisie zag van hunne majesteiten in een opvangcentrum voor bootvluchtelingen. In de Italiaanse media werd de aanwezigheid van een Noord-Europees staatshoofd op Sicilië beschouwd als een Europese erkenning voor het feit dat Europa van de vluchtelingenstroom een zo goed als exclusief Italiaans probleem heeft gemaakt.

Dat was het ook. En het heeft geholpen. Vlak na het koninklijke bezoek gaven Merkel en Macron in een gezamenlijke verklaring met schaamrood op de kaken toe dat Europa te weinig heeft gedaan om Italië te helpen.

De koning werd ontvangen door burgemeester Orlando van Palermo. Hij beschouwt migratie als een fundamenteel mensenrecht. Niemand hoeft te worden veroordeeld tot de plek waar hij of zij toevallig is geboren. Tegen wie zich zorgen maakt over de veiligheid op straat in Palermo met al die migranten, zegt hij dat de beste en enige manier om de veiligheid te garanderen is om hen met open armen te verwelkomen. Hij geeft elke immigrant ongezien een verblijfsvergunning. En terwijl onze eigen politici hem voor gek zouden verklaren vanwege deze vermeende electorale suïcide en met een paniekerige blik op de peilingen elkaar trachten te overtroeven met repressieve maatregelen, is Orlando daags voor het koninklijk bezoek met een overweldigende meerderheid door zijn eigen burgers herkozen.

Door naar deze burgemeester te luisteren heeft de koning zichtbaar gemaakt dat het de moeite waard is om naar hem te luisteren. Het staatsbezoek mocht niet politiek heten, maar dit was het sterkst denkbare politieke signaal.

Niets is voor een vluchteling uit Afrika zo vijandig als het water van de Middellandse Zee. Laten we hen die de ontberingen doorstaan verwelkomen zoals wij onze sporters omhelzen om vervolgens de wedstrijd af te schaffen door de hindernis weg te nemen.