Criminele asielzoekers uit veilige landen gaan vaak vrijuit

In de eerste negen maanden van 2016 was deze groep verantwoordelijk voor het merendeel van de misdrijven gepleegd door asielzoekers.

Foto ANP

Criminaliteit door asielzoekers komt vaak voor rekening van mensen uit veilige landen, die in Nederland weinig kans op een verblijfsvergunning hebben. In de eerste negen maanden van 2016 was deze groep verantwoordelijk voor het merendeel van de misdrijven gepleegd door asielzoekers. Bovendien worden ze vaak niet vervolgd, omdat dat uitzetting bemoeilijkt. Dat blijkt uit documenten die de politie openbaar maakte na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) van De Telegraaf.

Het gaat in de onderzoeksperiode in totaal om 707 misdrijven waarbij een asielzoeker als verdachte is geregistreerd. Bij 460 van die misdrijven (65 procent) zijn de verdachten afkomstig uit een veilig land van herkomst.

Diefstal, bedreiging en aanranding

De meeste verdachte asielzoekers komen uit Albanië, Georgië, Marokko, Algerije en Libië, waarbij alleen Libië als onveilig geldt. Ze worden vooral verdacht van diefstallen, misdrijven tegen de persoonlijke integriteit (zoals bedreiging of aanranding), overtredingen, verstoring van de openbare orde of verzet bij aanhouding en vernielingen. Eén vreemdeling werd verdacht van dertien delicten.

De politie en een aantal burgemeesters waarschuwden vorig jaar dat de bij voorbaat kansloze asielzoekers vanuit het azc op “strooptocht” gaan voordat uitzetting dreigt. Zij zouden de maanden die de IND nodig heeft voor de asielprocedure misbruiken. De verdachten reizen vaak door heel Europa en zouden gericht asielzoekerscentra uitkiezen, waar ze snel weer verdwijnen als ze dreigen te worden uitgezet, aldus de politie.

Ook worden asielzoekers lang niet altijd vervolgd. Een deel wordt vrijgelaten om de uitzettingsprocedure niet te frustreren. Die zou langer duren als de verdachte ook vervolgd wordt. Bij de politie leven daar veel frustraties over: “Daar geef je een onwenselijk signaal mee af, namelijk dat het plegen van misdrijven niet bestraft wordt tot iemand uitgezet wordt”, aldus de afdeling die over vreemdelingencriminaliteit gaat binnen de politie.

‘Politie registreert geen verblijfsstatus’

De Telegraaf had maanden geleden een tip gekregen dat de politie rapporten bijhoudt over criminaliteit onder asielzoekers. Na gesteggel is de informatie nu alsnog vrijgegeven.

In een reactie zegt de politie dat het verzoek van de krant in eerste instantie beperkt was geïnterpreteerd. “De politie registreert bij aanhouding niet de verblijfsstatus van betrokkenen”, zegt de politie in een persbericht. “Na nieuwe weging van het WOB-verzoek is besloten de rapportages openbaar te maken.”

Portefeuillehouder vreemdelingen en migratiecriminaliteit van de politie Paul van Musscher:

“Het monitorbericht kwam tot stand door gegevens uit verschillende politie- en partnersystemen aan elkaar te koppelen. Op die manier is het mogelijk om een verdachte aan zijn of haar verblijfsstatus te koppelen. De monitor zegt iets over trends. Het is een cijfermatig overzicht.”