‘VS hebben hoogste belastingen ter wereld’

NRC checkt

Dat zei de Amerikaanse president Donald Trump tijdens een rally in Iowa.

Foto AP/Charlie Neibergall

De aanleiding

Tijdens een campagne-achtige rally voor aanhangers in de staat Iowa prees president Trump vorige week zijn plan aan om de federale belastingen drastisch te verlagen. „Als ik mijn zin krijg, wordt het de grootste belastingverlaging uit de geschiedenis van de Verenigde Staten”, aldus Trump. „Want op dit moment zijn we een van de zwaarst belaste landen ter wereld. Op grote schaal gezien zijn we het land met de hoogste belastingen.”

De bewering van Trump:

Waar is het op gebaseerd?

Trump heeft herhaaldelijk gezegd dat de VS de hoogste belastingen ter wereld hebben. Hij zei het vaak tijdens de verkiezingscampagne, onder meer bij een televisie-interview met NBC in mei 2016. Toen zei hij erbij: „Onze bedrijven betalen meer belastingen dan bedrijven waar ook ter wereld.” Mogelijk baseerde Trump dat op onderzoek van de Tax Foundation, een denktank in Washington. Die wijst er regelmatig op dat de VS een van de hoogste basistarieven heeft voor vennootschapsbelasting.

En, klopt het?

In algemene zin niet. De Verenigde Staten hebben bij lange na niet de hoogste belastingtarieven ter wereld. Een gangbare maatstaf is de totale belastingopbrengst als aandeel van het nationale inkomen. Die bedroeg in de VS in 2015 volgens de OESO, de club van 35 overwegend rijke industrielanden, 26,4 procent. Dat was een van de laagste percentages binnen de organisatie. Alleen in de lidstaten Mexico (17,4 procent), Chili (20,7 procent), Ierland (23,6 procent) en Zuid-Korea (25,3 procent) lagen de belastingopbrengsten als aandeel van het bbp lager. Denemarken ging aan kop met 46,6 procent, gevolgd door Frankrijk (45,5 procent) en België (44,8 procent). Ook onder andere Nederland (37,8 procent), Duitsland (36,9 procent), het Verenigd Koninkrijk (32,5 procent) en buurland Canada (31,9 procent) gingen de VS voor.

De Heritage Foundation, een conservatieve denktank in Washington, houdt soortgelijke cijfers aan voor de hele wereld. Op een lijst van 186 landen staat de VS op de 57ste plaats.

Ook als gekeken wordt naar belastingen per hoofd van de bevolking gaan de VS zeker niet aan kop. Onder de 35 OESO-landen kwamen de Amerikanen in 2015 uit op de veertiende plaats, met 14.793 dollar per persoon. Dat bedrag was verre van het hoogste: Luxemburg stond op de eerste plaats met 42.655 dollar, gevolgd door Noorwegen (30.138 dollar) en Denemarken (24.526 dollar). Ook Nederland kwam met 16.684 dollar uit boven de VS.

Wellicht doelt Trump specifiek op vennootschapsbelasting (wat hij in Iowa niet zei, maar tijdens zijn interview met NBC in 2016 wel noemde). Dan zou hij dichter bij de waarheid komen. Volgens de Tax Foundation hebben de VS met 38,9 procent het op twee na hoogste tarief voor vennootschapsbelasting ter wereld, na de Verenigde Arabische Emiraten en Puerto Rico. Onder grote landen in groepen als de OESO en de G20 is dat het hoogste tarief.

Maar zelfs dat is misleidend, stelt PolitiFact vast, want Amerikaanse bedrijven hebben enorm veel aftrekposten, vrijstellingen en andere belastingvoordelen. Daarom moet behalve het tarief ook de grondslag in overweging worden genomen om belastingen internationaal te vergelijken. Een betere maatstaf is het gemiddelde reële tarief dat daadwerkelijk door ondernemingen wordt betaald. In een recente studie raamde de Congressional Budget Office (CBO) dat tarief in de VS op 18,6 procent (op basis van cijfers uit 2012). Daarmee stonden de VS op de vierde plaats binnen de G20, na Argentinië (22,6 procent), Japan (21,7 procent) en het Verenigd Koninkrijk (18,7 procent).

Conclusie

Volgens president Trump zijn de VS „het land met de hoogste belastingen”. Dat is niet het geval. Binnen de OESO liggen de VS in de achterhoede wat betreft de totale belastinginkomsten als deel van het nationale inkomen. Alleen op het gebied van vennootschapsbelasting horen de tarieven van de VS bij de top. Maar dat hij specifiek op bedrijven doelde, zei hij er niet bij. We beoordelen de stelling als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt