Plotseling waren alle partijen in Vlaanderen om

In Vlaanderen is onverdoofd slachten vanaf 2019 verboden, óók voor slacht op religieuze gronden. Drie vragen over dat besluit.

Foto Rick Nederstigt/ANP

„28 juni is voortaan D-Day in Vlaanderen: Dieren-Dag”, zei de Vlaamse minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) woensdag. Vanaf 1 januari 2019 mag in Vlaanderen niet langer onverdoofd geslacht worden, besloot het Vlaams parlement. Daarmee komt een eind aan een lange discussie.

1 Wat is er precies besloten?

Concreet houdt het verbod in dat het dier met op z’n minst elektrische narcose ongevoelig wordt gemaakt voor pijn. Pas daarna mag het worden geslacht. Dat moest eigenlijk allang, maar er bestond nog een uitzondering voor het slachten op basis van religieuze gronden. Die uitzondering verdwijnt over anderhalf jaar. In maart stemde de Vlaamse regering daar al mee in, nu ging ook het parlement akkoord en gaat het dus definitief door.

Er blijft wel een andere uitzondering van kracht: kalveren en runderen mogen onverdoofd worden geslacht omdat de elektrische narcose voor die grotere dieren niet voor 100 procent werkt. Zodra dat wel het geval is, moeten ook zij verdoofd geslacht worden.

2 Gaat dat zo makkelijk dan?

In Nederland is een verbod al jaren in de maak, en ook in veel andere Europese landen is nog steeds geen verbod. Joodse en islamitische organisaties voeren een stevige lobby omdat volgens hun religie alleen het onverdoofd slachten van een dier koosjer dan wel halal is. Een totaalverbod stuit telkens op een muur, omdat het zou wringen met de vrijheid van godsdienst. Vorig jaar nog werden de Nederlandse regels na lang overleg aangescherpt. Onverdoofd slachten is in Nederland nu verboden, maar mag nog altijd als het om religieuze redenen nodig is. De dieren moeten binnen 40 seconden nadat hun hals is doorgesneden verdoofd worden als ze niet vanzelf het bewustzijn verliezen.

In Vlaanderen verliep de route daarnaartoe zeker niet gemakkelijk. Minister Weyts verzuchtte woensdag dat het „jaren van zwoegen en aan de kar trekken” en „tonnen kritiek” had gekost. Al sinds 2014 probeerde de minister het verbod erdoorheen te krijgen. Geloofsgemeenschappen protesteerden, de christelijke partij en coalitiepartner CD&V wilde jarenlang niet meedoen uit angst die te kwetsen.

In maart waren alle coalitiepartijen plotseling in één dag om. Zelfs de oppositie was enthousiast en deze woensdag stemde nog slechts één persoon in het parlement tegen het voorstel. Dat ligt aan de vorig jaar door Weyts aangestelde bemiddelaar Piet Vanthemsche. Die deed na een dialoog met de gemeenschappen en met één rapport wat de minister niet kon. En dat rapport was niet eens zo speciaal, schreef De Standaard destijds: „Het feit dát er een rapport was – na een dialoog en door een bemiddelaar – bleek uiteindelijk voldoende”.

3 En dat vindt iedereen prima?

Niet helemaal. Dierenwelzijnsorganisatie GAIA, die al jaren voor een verbod pleit, is – uiteraard – enthousiast over de oplossing. De methode met elektrische narcose zorgt ervoor dat het dier niet dood is als het geslacht wordt en eventueel na enkele minuten weer bij bewustzijn kan raken, maar tot die tijd wel volledig ongevoelig is.

Bemiddelaar Vanthemsche zei eerder dat Belgische moslims wel openstaan voor dat soort bedwelming voor doding. De Moslimexecutieve, een vertegenwoordigend orgaan van de Belgische moslimsgemeenschap, laat weten de zaak te zullen „opvolgen” en binnenkort met meer informatie te komen.

De joodse gemeenschap, bij monde van Pinkas Kornfeld, lid van de Europese Raad voor Koosjer Slachten, staat niet open voor het besluit en voelt zich „collateral damage” van een agenda om de moslimsgemeenschap te treffen. Volgens Kornfeld heeft de bemiddelaar geen rekening gehouden met hun bezwaren en zal er zeker iets worden ondernomen tegen het verbod. Hoe weet hij nog niet.

Minister Weyts heeft gecommuniceerd dat de beslissing wat hem betreft juridisch sluitend en onomkeerbaar is. Een nieuwe bemiddelaar zal de slachthuizen begeleiden om zich voor te bereiden op de nieuwe manier van werken.