Superalg maakt dubbel veel vet en blijft toch groeien

Algen op kweek

Het Amerikaanse bedrijf Synthetic Genomics is erin geslaagd een alg te maken die dubbel zoveel vet produceert, en zich toch blijft delen (Nature Biotechnology ,19 juni). Ruim veertig procent van het gewicht van de alg is vet, twee keer zoveel als deze alg, Nannochloropsis gaditana geheten, normaal aan vet maakt. De vondst helpt de algen te verbeteren die omega-3-vetzuren leveren voor in voeding of visvoer.

Steeds meer bedrijven in de wereld verkopen voedings- en cosmetica-ingrediënten uit algen, waaronder vetten zoals de gezond geachte omega-3-vetzuren. Maar tot nog toe was er een probleem met zulke vetproducerende algen. Een bedrijf kan algen wel extra vet laten produceren, zodat een kilo algenvet betaalbaar wordt, maar dan moet hij ze laten groeien in een stikstofarm groeimedium. Dan maken ze namelijk vetten in plaats van eiwitten, waar stikstof voor nodig is. Maar zonder nieuwe eiwitten stagneert de groei. De Amerikaanse biotechnologen bekeken of ze N. gaditana genetisch zo konden veranderen dat hij flink vet maakte en toch bleef delen.

Dat lukte met de intussen immens populaire, vijf jaar oude veredelingstechniek crispr-cas. Hierbij wordt in het te veranderen organisme synthetisch DNA gebracht. Dat codeert voor een DNA-knipschaartje en een zogenoemde RNA-gids. Deze RNA-gids zorgt ervoor dat het knipschaartje op exact de juiste plaats in het DNA een verandering aanbrengt, iets wat nog niet eerder zo precies kon.

Met crispr-cas schakelden de biotechnologen eerst 20 genen uit die in een stikstofarme omgeving de groei verminderden en/of betrokken zijn bij vetregulatie. Zo vonden ze één cruciaal gen, ZnCys genoemd, dat vetopslag en groei reguleert. Door met crispr-cas dit belangrijke gen niet helemaal uit te zetten maar half uit te zetten, lukte het een doorgroeiende alg te verkrijgen die tot wel 55 procent van zijn gewicht aan vet maakte.

Een toepassing is er nog niet. De voedings- en cosmetica-industrie heeft interesse, maar veel bedrijven schrikken ervoor terug om genetisch gemodificeerde producten te maken. Algen voor biobrandstoffen worden nog niet gemaakt omdat de kostprijs van algendiesel nog enkele tientallen euro’s per liter zou zijn.