Nee, een chimpansee is toch niet bijzonder sterk

Spierkracht

Onze naaste verwant, de chimpansee, zou vele malen sterker zijn dan de mens. Dat is zwaar overdreven, blijkt nu.

Dansende chimpansee. Foto iStock

De legendarische superkracht die aan de chimpansee werd toegedicht (tot wel zes keer sterker dan de mens) blijkt vooral een sterk verhaal. Amerikaanse wetenschappers hebben voor het eerst daadwerkelijk de spierkracht van chimpansees doorgemeten en publiceerden daar dinsdag over in het wetenschappelijke tijdschriftPNAS. De onderzoekers komen tot de slotsom dat de spieren van chimpansees slechts 1,35 keer zo krachtig zijn als die van de mens. Dat valt binnen de normale bandbreedte van spierkracht van landzoogdieren in het algemeen.

De verhalen over de exceptionele spierkracht van chimpansees gaan meer dan een eeuw terug. De Amerikaanse onderzoeker John Bauman deed in de jaren twintig van de vorige eeuw proeven met chimpansees in gevangenschap waarbij zij een gewicht moesten ophijsen. Hij concludeerde dat chimpansees vier tot acht keer sterker waren dan een volwassen man. Maar Glen Finch van Yale University, die Baumans trekproeven twintig jaar later onder meer gecontroleerde omstandigheden herhaalde, concludeerde dat chimps en mensen ongeveer even sterk waren. In PNAS zetten de onderzoekers alle eerdere metingen aan spierkracht van chimps op een rij. Ze komen uit op een gemiddelde van 1,5 keer zo sterk als de mens. Dat komt aardig in de buurt van hun eigen berekeningen van 1,35 keer zo sterk als de mens.

De onderzoekers baseren zich op krachtmetingen aan individuele spiervezels die zij isoleerden uit spierweefsel uit het bovenbeen en de kuit van drie jonge chimpmannetjes. De kracht van de individuele vezels is vergelijkbaar met die van de mens.

Het verschil zit vooral in het type spiervezels. Chimps hebben veel meer snelle spiervezels dan mensen. Snelle spiervezels kunnen meer kracht leveren dan langzame, maar daar staat tegenover dat zij sneller verzuren en het dus minder lang kunnen volhouden. Daarnaast zijn de spiervezels van chimps langer dan die van de mens, wat ook bijdraagt aan hun grotere vermogen.

Mensen hebben zich in de evolutie aangepast aan het uitvoeren van repetitieve bewegingen (zoals lopen), aldus de onderzoekers. Chimps zijn gevormd door explosieve kracht (zoals springen en zichzelf optrekken). Door training kunnen menselijke atleten hun verhouding aan type spiervezels wel beïnvloeden, maar niet zo veel dat zij het krachtsniveau van de chimp bereiken. Die blijft dus bovenmenselijk sterk.