Opinie

Kijk verder dan je mannelijke neus lang is

Omroepvoorzitter Shula Rijxman is het eens met 3FM-dj Roosmarijn Reijmer dat vrouwen een prominente rol op de publieke radio verdienen. „Girls get up! En bel mij als je er niet doorheen komt.”

Roosmarijn Reijmer maakte dinsdag met haar krachtige interview in NRC veel los in radioland en daarbuiten. Vrouwen verdienen een prominente rol op de publieke radio en dat gaat niet vanzelf, zei de 3FM-dj. Het vergt doelbewust beleid. En gevoeligheid van zowel mannen als vrouwen voor de dieperliggende angsten en gewoontes die aan dit gedrag ten grondslag liggen. Haar oproep is me uit het hart gegrepen.

Roosmarijn geeft sprekende voorbeelden van hoe vrouwen zich vaak niet bewust zijn van de mannelijke reflexen in de cultuur op de werkvloer. Ze zag zichzelf als one of the guys, lachte mee om de foute grappen. Ik herken dat. Het duurde bij mij vrij lang voor ik me daarvan bewust werd. Voor ik me bijvoorbeeld realiseerde dat mannelijk bezoek zich voornamelijk tot mijn mannelijke collega’s richt.

Kommer en kwel is het niet in omroepland, maar er is nog wel een wereld te winnen. Hoewel er over het algemeen meer vrouwen werken dan mannen op de redacties, zijn vrouwen in de hogere schalen ondervertegenwoordigd. Net zoals, helaas, in de rest van het land.

Het ironische is dat juist Roosmarijns zender – NPO 3FM – barst van jong en vrouwelijk talent. Eva Koreman, Angelique Houtveen, Annemieke Schollaardt, Saskia Weerstand, Jorien Renkema, Tanaz Hajeby en Lieke de Kok. Sommige van hen hoor je in de nacht, anderen op prominente tijdvakken, waar talent volop de kans krijgt zichzelf te ontwikkelen. Ik heb er daarom alle vertrouwen in dat we straks veel meer vrouwen in de dagprogrammering hebben. Maar het heeft dan wel verrekte lang geduurd en de weg daar naartoe is – zoals Roosmarijn beschrijft – met doornen geplaveid.

Lees ook het interview met Roosmarijn Reijmer: ‘Zit ik hier omdat ik een vrouw ben, of omdat ik goed ben?’

Het is aan Hilversum

Op tv is de weg helaas nog langer. Het succes van Eva Jinek mag in dit verband niet worden onderschat. Toen ze begon was de teneur dat ze het nooit zo goed zou kunnen als haar mannelijke collega’s. Nou ja, de kijkcijfers spreken gelukkig boekdelen. Waar het mij om gaat is dat een gezichtsbepalende vrouw in beeld een vanzelfsprekendheid zou moeten zijn. Dat one of the girls nooit anders wordt beoordeeld dan one of the guys.

De moedige hartekreet van Roosmarijn heeft wat losgemaakt. Het is aan Hilversum om de handschoen op te pakken. De eerste prioriteit lijkt mij te liggen bij de nieuws- en opinieprogramma’s waar vrouwen in beeld zwaar ondervertegenwoordigd zijn, en als ze acte de présence geven dan nog te vaak over ‘vrouwenonderwerpen’. Om als omroep het venster op de wereld te zijn, moeten we zorgen dat iedereen zich gehoord voelt. Kunnen wij dat als onze redacties geen (grove) afspiegeling van de samenleving zijn? Kunnen wij dat als we sommige groepen stelselmatig minder vaak in beeld brengen? Of te vaak op een stereotiepe manier?

Kom niet bij me aan dat je ze niet kan vinden. Werp dan je oogkleppen af

Het antwoord is een open deur. Diversiteit, representativiteit, inclusiveness – noem het hoe je het noemen wilt, maar in Hilversum verdienen vrouwen een plaats die gelijkwaardig is aan die van mannen. Dat geldt ook voor allochtonen, jongeren en ouderen. Dat is bittere noodzaak en het lukt alleen er echt voor iedereen te zijn als we onszelf geregeld een spiegel voorhouden. Hoe pijnlijk dat soms ook is. Hoe veel negatieve reacties en hoon dat soms ook losmaakt. In een steeds opener wereld zul je zelf open moeten zijn. Anders verlies je de slag.

Bij de NPO kunnen wij geen presentatoren aanstellen, dat doen de omroepen. Dat vergt dus inspanning van iedereen, en daar heb ik niet voor niets al eerder toe opgeroepen. Wij laten bij de beoordeling van programmavoorstellen diversiteit veel zwaarder wegen dan voorheen. En vragen de omroepen – op 1 na worden die allemaal geleid door een man – om meer vrouwen in beeld te brengen. Kom niet bij me aan dat je ze niet kan vinden. Werp dan je oogkleppen af. Zoek beter. Kijk verder dan je vaak mannelijke neus lang is.

Er zijn al veel meer vrouwen op redacties, maar het wordt tijd dat we ook snel meer vrouwelijke (én allochtone, én jongere) hoofdredacteuren, presentatoren en dj’s krijgen. Uiteindelijk moet de verandering ook van onderop komen. NPO 3FM was lang een mannenbastion, maar dat is geleidelijk aan het veranderen. Dankzij mensen als Roosmarijn en haar collega’s. Ik wens de publieke omroep – en eigenlijk heel Nederland – meer Roosmarijns. Niet alleen met bevlogen verhalen in de krant, maar voor de schermen en in de studio’s. Daar kun je nooit genoeg van hebben. Dus ik zou zeggen: girls, get up! En als je er niet doorheen komt, bel mij.

Lees ook een selectie uit de lezersreacties op het interview met Roosmarijn Reijmer: Lezers delen de pijn van 3FM-dj Roosmarijn Reijmer.