Juryuitspraak moord Nemtsov: alle verdachten schuldig

In de grootste politieke moordzaak van Rusland, die op oppositiepoliticus Boris Nemtsov, deed de jury donderdag uitspraak. De opdrachtgevers blijven buiten schot.

Vier van de verdachten voor de moord op Boris Nemtsov, dinsdag in de rechtszaal. Hoofdverdachte Dadajev staat rechts. Foto AFP

Na 2,5 jaar en meer dan 80 zittingsdagen komt een van de grootste politieke moordzaken in de jongste geschiedenis van Rusland tot een einde. Na drie dagen van beraadslaging verklaarde een jury de vijf Tsjetsjeense verdachten in het beklaagdenbankje, schuldig aan de moord op oppositiepoliticus Boris Nemtsov. Omdat de juryleden er niet in slaagden tot een unaniem oordeel te komen, werd er gestemd over ieder van de verdachten.

Hoofdverdachte Zaoer Dadajev, die de trekker zou hebben overgehaald, werd met 10 tegen 2 schuldig verklaard, zijn vier medeverdachten werden eveneens in meerderheid veroordeeld.

De liberale oppositiepoliticus Boris Nemtsov, die in de jaren negentig vicepremier was onder Jeltsin, werd op 27 februari 2015 op een brug tegenover het Kremlin doodgeschoten. Kort daarna werden vijf Tsjetsjenen gearresteerd, een zesde verdachte kwam bij de arrestatie onder onduidelijke omstandigheden om het leven. Zij werden beschuldigd van moord in georganiseerd verband, waarop straffen staan tussen de acht jaar en levenslang.

Juryleden naar huis gestuurd

De urenlange beraadslaging in de militaire rechtbank van Moskou liep eerder deze week vertraging op, toen twee van de veertien juryleden door de rechter naar huis werden gestuurd. Ze zouden informatie hebben achtergehouden die hen ongeschikt maakt voor hun taak. De jury moest in totaal 26 vragen over de schuld van de verdachten beantwoorden. Eerder al leidde de jurering tot problemen, aangezien niemand van de opgeroepenen het aandurfde zitting te nemen in deze gewichtige moordzaak.

De 35-jarige hoofdverdachte Zaoer Dadajev bekende in 2016 schuld, maar trok die bekentenis later weer in. Volgens de Russische mensenrechtenraad zou zijn bekentenis mogelijk door middel van marteling zijn verkregen.

Daarnaast staan de twee broers Anzor en Sjadid Goebasjev terecht, samen twee vermeende handlangers. Zij zouden Nemtsov in de gaten hebben gehouden en Dadajev hebben helpen vluchten. Alle verdachten hebben altijd ontkend iets met de moord te maken te hebben . In zijn laatste woord, tien dagen geleden, zei Sjadid Goebasjev: „Dit is een politieke moord. Een moord van de FSB” [de geheime dienst red.]. Hij noemde Nemtsov een „moedig man” die vermoord was om zijn overtuigingen.

Opdrachtgevers

Voor Justitie en het Kremlin mag de geruchtmakende zaak zijn einde naderen, de nabestaanden van Nemtsov benadrukken dat de zaak nog lang niet ten einde is. Weliswaar geloven ze in de schuld van vier van de vijf verdachten, maar ze hameren erop dat de opdrachtgevers moeten worden gevonden.

„Deze zaak is nog lang niet opgelost”, zegt advocaat Vadim Prochorov aan de telefoon. „In dergelijke zaken gaat het altijd alleen om de uitvoerders, maar het belangrijkste dat de organisatoren en opdrachtgevers worden gevonden”. Die moeten volgens hem gezocht worden in de omgeving van Ramzan Kadyrov, het hoofd van deelrepubliek Tsjetsjenië en een van Poetins loyaalste bondgenoten.

In dergelijke zaken gaat het altijd alleen om de uitvoerders, maar het belangrijkste dat de organisatoren en opdrachtgevers worden gevonden

De vijf verdachten werkten allen in het veiligheidsapparaat van Kadyrov. Dadajev was ondercommandant van het beruchte Sever-bataljon, dat de facto onder Kadyrovs commando staat en kent Kadyrov persoonlijk.

Dadajev was op zijn beurt goed bevriend met Roeslan Geremejev, een hooggeplaatste officier en lid van Kadyrovs inner circle. Geremejev verdween na de moord. Geremejevs chauffeur, Roeslan Moechoedinov, wordt gezien als organisator van de moord. Ook hij is onvindbaar.

Politieke verantwoordelijkheid

Dat de nabestaanden bereid zijn om ver te gaan, bleek onlangs toen advocaat Prochorov Kadyrov opriep zijn betrokkenheid bij de moord te bekennen. In 2015 dienden de nabestaanden al een klacht in bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, maar volgens Prochorov kan een uitspraak nog jaren duren.

Lees ook het NRC-interview met Zjanna, de dochter van Boris Nemtsov: ‘Mijn vader streed voor een Rusland zonder Poetin’

Ook Nemtsovs dochter, de journalist Zjanna Nemtsova die na de moord werd bedreigd en uitweek naar Duitsland, ziet voldoende bewijs dat de Tsjetsjeense top betrokken is bij de moord op haar vader. „Ik weet absoluut zeker dat Kadyrov ons meer kan vertellen, daarom heb ik de recherche verzocht hem te verhoren. Maar Bastrykin [chef van de Russische federale recherche – red.] wil er niet aan”, zo zei Nemtsova vorig jaar in een interview met NRC. Volgens haar draagt president Poetin de politieke verantwoordelijkheid voor de moord op haar vader.

Poetin-woordvoeder Dmitri Peskov zei woensdag tegen de BBC dat het onderzoek naar de opdrachtgever van de moord zal doorgaan, maar dat de zoektocht nog jaren kan duren.

Geruchtmakende politieke moorden en aanslagen in Rusland: