Geen octrooi meer voor klassieke veredeling planten

Het Europees Octrooi Bureau verleent geen octrooien meer op planten die op een natuurlijk manier ontwikkeld zijn, bijvoorbeeld door verschillende rassen te kruisen.

Bloemen en planten in een tuincentrum in Zevenhuizen. Foto Remko de Waal/ANP

Er worden geen octrooien meer verleend op planten die op een natuurlijke manier ontwikkeld zijn, bijvoorbeeld door verschillende rassen te kruisen. Dat heeft het Europees Octrooi Bureau (EOB) donderdag besloten. Volgens het Nederlandse ministerie van Economische Zaken betekent dit besluit dat “plantenveredelaars weer ongehinderd nieuwe, sterkere gewassen kunnen kweken”.

De beslissing van het EOB is een herziening van het eigen beleid. Eerder besloot het Octrooibureau wel patenten uit te geven op planten die door zogeheten klassieke veredeling tot stand kwamen. Nederland, dat een grote plantenveredelingssector heeft, lobbyde in de Europese Unie flink tegen het octrooieren van planten omdat het innovatie in de weg zou zitten.

EOB volgt afwijzing EU

In februari dit jaar werden octrooien op klassiek veredelde planten al unaniem afgewezen door alle EU-lidstaten, die oordeelden dat het EOB de bestaande wetten op gebied van patenteren verkeerd interpreteerde. Op dat moment was het nog onduidelijk of het Europees Octrooi Bureau daarin mee zou gaan. Het EOB is een onafhankelijke instelling, waar naast alle 28 EU-lidstaten ook nog tien andere landen onderdeel van uitmaken.

Critici van octrooien op klassiek veredelde planten, vinden het niet wenselijk dat eigenschappen die door de natuur gecreëerd zijn door een bedrijf geclaimd kunnen worden. Daarnaast vinden ze dat de octrooien de ontwikkeling van nieuwe plantenrassen belemmeren. Wanneer aan een bedrijf een patent is verleend op een plant, mag een ander veredelingsbedrijf die plant niet zonder toestemming van de octrooihouder gebruiken om daarmee weer een nieuw, beter ras te ontwikkelen. Als die toestemming wordt gegeven, moet daarvoor betaald worden.

Genetische modificatie

Het besluit van het EOB geldt niet voor planten die op een niet-natuurlijke manier, zoals door genetische modificatie, tot stand zijn gekomen. “Octrooien die al door het EOB verleend zijn blijven bestaan, maar ze kunnen vanaf nu wel voor de rechter worden aangevochten”, zegt Judith de Roos, jurist bij Plantum.

Plantum is de branchevereniging voor plantenveredelaars in Nederland. Zo’n rechtszaak lijkt kansrijk, zegt ze, omdat het besluit van het EOB gebaseerd is op herinterpretatie is van huidige wetgeving. Ook denkt De Roos dat bedrijven deze octrooien hebben, nu “minder genegen zijn” hard te handhaven bij eventuele schendingen van het octrooirecht.