Financiële instellingen leveren overheid nog evenveel op

Hoewel instellingen zoals ABN Amro stapsgewijs verkocht worden, hebben ze het afgelopen jaar alsnog 600 miljoen aan dividend opgeleverd.

Financiële instellingen zoals ABN Amro hebben de Nederlandse staat de afgelopen jaren flink wat geld opgeleverd. Foto Koen van Weel/Reuters

Financiële instellingen hebben de Nederlandse overheid in 2016 nog evenveel dividend opgeleverd als het jaar ervoor. Dat is opmerkelijk, omdat het totale aantal aandelen in handen van de staat juist minder is geworden. Het gaat om ABN Amro, ASR, SNS Reaal en het daarvan afgesplitste Propertize.

Deze instellingen leverden de staat het afgelopen jaar zo’n 600 miljoen euro op, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Sinds 2011 was dat bij elkaar zo’n 2,2 miljard euro.

“Het gaat beter bij financiële instellingen”, concludeert een woordvoerder van het CBS. Hoewel de staat misschien minder aandelen in handen heeft, groeide de uitbetaling van winst dusdanig dat de totale opbrengst ongeveer gelijk bleef aan de opbrengsten in 2015.

ABN Amro

Deze dividendinkomsten zijn een tijdelijke inkomstenbron voor de staatskas, maar dragen wel bij aan terugbetaling van de verleende staatssteun. Voor ABN Amro en ASR heeft de overheid 3,1 miljard euro betaald. SNS REAAL, waar Propertize eerst ook nog onderdeel van uitmaakte, kostte de overheid 1,1 miljard euro in 2013.

De NLFI, de stichting die namens de staat de overheidsbelangen in financiële instellingen beheert, liet deze week weten opnieuw aandelen van ABN Amro te verkopen. Het totale belang van de overheid moet verkleind worden van 70 naar 63 procent. De bank werd in 2008 genationaliseerd en kwam in november 2015 terug op de beurs. Toen werd al 23 procent van het belang verkocht. Uiteindelijk wil de overheid van alle aandelen van ABN Amro af.

Aardgasbaten

De Nederlandse staat krijgt niet alleen dividendopbrengsten uit financiële instellingen. In totaal halveerde deze opbrengsten de afgelopen drie jaar. Dat komt voornamelijk omdat de winstuitkering van aardgasbaten afnam. De betreffende bedrijven, Energie Beheer Nederland (EBN) en GasTerra, leverden de staat in 2013 nog 2,3 miljard euro op. Afgelopen jaar was dat nog maar 300 miljoen euro. Het CBS concludeert:

“Met het dichtdraaien van de gaskraan nemen ook de inkomsten uit aardgas af. Daarnaast drukken ook de lagere gasprijzen de inkomsten.”

Het verschil is al helemaal groot vergeleken met 2008. Dat jaar verdiende de staat aan EBN en GasTerra zelfs 3,3 miljard euro aan dividend.