Eis tegen Desi Bouterse is nu reeds van ongekende betekenis

Zeker, het is nog maar een eis. Maar de onvoorwaardelijke gevangenisstraf van twintig jaar die de openbaar aanklager in Paramaribo woensdag in het proces tegen de Surinaamse president Desi Bouterse vroeg, is nu al van ongekende betekenis.

Bijna 35 jaar na de brute Decembermoorden, die diep ingrepen in de kleine Surinaamse gemeenschap, gloort er eindelijk iets van gerechtigheid. Hoe de uitspraak uiteindelijk ook zal uitvallen, de legerleider van toen, die zich sinds 2010 president van de voormalige Nederlandse kolonie kan noemen, is sinds woensdag zwaar geraakt door dit juridische stempel.

Ondanks zijn vele pogingen tot obstructie heeft Bouterse niet weten te voorkomen dat de afgelopen jaren in eigen land en woensdag zelfs nauwelijks honderd meter van zijn presidentieel paleis een proces tegen hem gevoerd werd.

In de rechtszaal passeerden in het requisitoir van aanklager Roy Elgin de getuigenverklaringen die wezen op Bouterses actieve betrokkenheid bij de executies in Fort Zeelandia op 8 december 1982 van vijftien landgenoten die hij als politieke tegenstanders beschouwde. Onder hen militairen, advocaten, vakbondsmensen, journalisten. Het was de dag waarop het in de kern ontspannen Suriname van karakter veranderde.

Desi Bouterse, in 1980 aanvoerder van de groep van zestien sergeanten die een coup pleegden tegen de democratisch gekozen burgerregering, heeft altijd ontkend iets met de gebeurtenissen is Fort Zeelandia van doen te hebben gehad. Hij is er decennialang mee weggekomen en kon zich ondertussen toeleggen op de drugshandel. Iets waarvoor hij in Nederland bij verstek tot elf jaar gevangenisstraf is veroordeeld.

Deze veroordeling verhinderde niet dat Bouterse in eigen land onder flinke delen van de bevolking als leider van de Nationale Democratische Partij grote populariteit genoot. Hij kon vooral rekenen op de steun van de jongere generatie voor wie 1982 heel ver weg was. Dankzij de aanklager is de duistere recente geschiedenis van Suriname zichtbaarder geworden.

De grote vraag is natuurlijk hoe het verdergaat. Het is twijfelachtig of Desi Bouterse ooit in de cel zal belanden. De verdachte zelf, die dreigt dat hij door God is gezonden, had het donderdagavond al over een gepast antwoord. De rechter moet nog oordelen. Vervolgens zijn er de beroepsmogelijkheden. En mocht hij schuldig worden geacht, heeft president Bouterse volgens de Surinaamse Grondwet nog de mogelijkheid zichzelf gratie te verlenen. Kortom, recht is nog lang niet gesproken. Maar de bedreigde rechtstaat heeft ruggengraat getoond. En voor de nabestaanden is na 35 jaar alvast enig recht gedaan.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.