Recensie

Documentaire toont hoe miljardairs de pers muilkorven in de VS

Persvrijheid

Gawker toonde een sekstape van worstelaar Hulk Hogan. Het betekende het einde van de site. De documentaire ‘Nobody Speak’ gaat over de geruchtmakende rechtszaak en de manier waarop de pers onder druk staat.

Hulk Hogan (Terry Bollea) verlaat de rechtzaal. Nobody Speak: Trials of the Free Press. Netflix / Eve Edelheit

Het begon met een sekstape. Een tape met Terry Bollea (1953), beter bekend als Hulk Hogan. De beroemde showworstelaar zat rond 2006 in een crisis: zijn huwelijk ging kapot en genadeloos registreerden de camera’s van zijn realitysoap alles. De enige goede vriend die hij nog had was een radio-dj, shockjock Bubba The Lovesponge (Todd Clem).

Of Hogan wist dat hij werd opgenomen terwijl hij seks had met Bubba’s vrouw Heather Clem is niet duidelijk. Wat we wel weten: de rechtszaak die volgde nadat website Gawker in 2012 een fragment uit de tape toonde, heeft grote gevolgen gehad.

De zaak kan worden gezien als opmaat naar een nieuw tijdperk in de VS, waarin de term ‘alternatieve feiten’ is ingeburgerd en waarin de persvrijheid onder druk staat. Want als we president Trump moeten geloven is de pers zijn grootste vijand.

De documentaire Nobody Speak: Trials of the Free Press gaat grotendeels over de geruchtmakende rechtszaak tussen Hulk Hogan en Gawker Media, het bedrijf achter populaire sites als Gawker, Gizmodo en Jezebel. Hogan won; de rechter besloot dat Gawker hem 140 miljoen dollar moest betalen. Het mediabedrijf was meteen bankroet.

Later kwam naar buiten dat een tech-miljardair uit Silicon Valley de rechtszaak tegen Gawker stiekem sponsorde. Peter Thiel had nog een appeltje te schillen met de site en oprichter Nick Denton. Thiel was woest over oude artikelen, vooral een over zijn homoseksualiteit. Via de worstelaar kon hij wraak nemen.

De Brit Denton komt uitgebreid aan het woord in de film. Artikelen op zijn sites waren vaak gemeen, zegt hij trots. Beroemdheden en politici werden hard aangepakt. Maar het was een journalistieke organisatie, met belangrijke scoops. Experts leggen in de documentaire uit waarom de Gawker-zaak zo opmerkelijk is. Je kunt het oneens zijn met de aanpak van dit soort media, maar het is zeer verontrustend dat één rijke man een journalistieke organisatie kan vernietigen.

Regisseur Brian Knappenberger legt de zaak helder en degelijk uit. Een bizar moment in het proces vat de affaire goed samen. Bollea legt uit dat zijn fictieve personage Hulk Hogan geen problemen had met de sekstape, Hogan vertelde er lachend over in een radioshow. Maar privé-persoon Bollea ging thuis kapot. Alles wat personage Hogan zegt moeten we dus met een korrel zout nemen. Trump-supporters gebruikten in het verkiezingsjaar hetzelfde excuus voor een nieuwe uitglijder van hun kandidaat: hier sprak tv-personage Trump, niet de echte persoon. Bollea geeft nog een voorbeeld: „De penis van Hulk Hogan is veel groter dan de penis van Terry Bollea.”

Hulk Hogan laat zijn spierballen zien. Getty Images

De documentaire verliest in het laatste half uur focus als ook een andere zaak aan de orde komt. Plots gaat het over de Las Vegas Review-Journal, een lokale krant in Nevada die eind 2015 werd overgenomen door casinomiljardair Sheldon Adelson. Ex-medewerkers vertellen hoe de verkoop was gehuld in nevelen. Pas na onderzoek van eigen verslaggevers werd duidelijk wie de krant had gekocht. Het bleek Adelson, die altijd kritisch werd gevolgd door de krant. Dat verhaal was beter tot zijn recht gekomen in een losstaande reportage, al geeft het de kijker wel een breder beeld van de situatie in de VS.

Het hoofdthema keert terug als Thiel in beeld komt tijdens de Republikeinse Conventie van 2016, waar hij Trump prijst. Daarna zien we hoe medewerkers van het Witte Huis de media constant aanvallen. De Amerikaanse pers krijgt het de komende jaren zwaarder dan ooit, zoveel is duidelijk. Er zijn gelukkig veel journalisten die de uitdaging willen aangaan, blijkt aan het slot van de film. Onder hen presentator Joe Scarborough van nieuwszender MSNBC: „Jullie blijven liegen, wij blijven verslaggeven”.