Amsterdam krijgt nieuw erfpachtstelsel

Na eerdere kritiek werd het plan wel aangepast. Meer woningeigenaren vallen nu in de goedkoopste categorie.

Panden bij de Zandhoek aan het Westerdok in Amsterdam op archiefbeeld. Foto ANP

Inwoners van Amsterdam krijgen te maken met een nieuw, eeuwigdurend erfpachtstelsel. Coalitiepartijen VVD, D66 en SP zijn donderdag akkoord gegaan met het nieuwe plan van de verantwoordelijke VVD-wethouder Eric van der Burg (Grondzaken). Daarmee was er een meerderheid in de gemeenteraad. Amsterdammers kunnen vanaf nu in één keer het eeuwigdurende erfpacht afkopen of dit in een jaarlijkse canon betalen.

In Amsterdam staan zo’n 190.000 woningen op grond van de gemeente. Huiseigenaren moeten daarom via een meer dan honderd jaar oud systeem erfpacht betalen, een soort huur (de canon), waarvan de hoogte tot nu toe elke vijftig jaar werd aangepast.

Vervanging van het voortdurende erfpachtstelsel

Dit ‘voortdurende’ erfpachtstelsel zorgde voor veel onzekerheid en kreeg veel kritiek. Aan het eind van elke vijftig jaar werden wooneigenaren vaak onverwacht geconfronteerd met een grote stijging van hun erfpachtcanon.

Banken waren daardoor bijvoorbeeld ook al jaren terughoudend met het verstrekken van hypotheekleningen voor Amsterdamse erfpachthuizen.

Het nieuwe, eeuwigdurende systeem moet daar een eind aan gaan maken: nog één keer bepaalt de gemeente een bedrag, daarna kan de huiseigenaar dat in één keer afkopen of in termijnen betalen.

5.000 kritische reactie op de plannen

Maar ook de plannen van het gemeentebestuur voor een eeuwigdurende erfpacht stuitten op veel kritiek. Begin 2017 ontving de gemeente maar liefst 5.000 reacties van mensen die het niet eens waren met de plannen voor het nieuwe stelsel, zo liet een woordvoerder van wethouder Van der Burg toen weten.

Want wat is een eerlijk bedrag om een stuk grond tot in de eeuwigheid te mogen gebruiken? Met behulp van een online rekentool van de gemeente konden individuele erfpachters begin dit jaar hun toekomstige kosten binnen het eeuwigdurende erfpachtstelsel doorrekenen. Veel Amsterdammers schrokken van de bedragen die met de plannen waren gemoeid. Het bleek vaak om tienduizenden euro’s per woning te gaan, in sommige gevallen om tonnen.

Meer woningeigenaren in goedkoopste categorie

Oppositiepartijen waren dan ook tegen, omdat het nieuwe systeem niet voor alle bewoners gunstig uitpakt. Zelfs woensdag nog probeerden tegenstanders via een kort geding een referendum af te dwingen. Maar de rechter ging daar niet in mee. De oppositie deed daarna ook nog een uiterste poging in de gemeenteraad om het voorstel van tafel te krijgen. Tevergeefs.

Na alle kritiek eerder dit jaar voerde het stadsbestuur wel de nodige aanpassingen door in het plan. Zo vallen er nu bijvoorbeeld meer woningeigenaren in de goedkoopste categorie.