Recordboete EU zet de toon voor aanpak Google

Internetbedrijf

Google trekt eigen diensten voor in de zoekmachine, vindt de EU. Het krijgt daarom 2,4 miljard boete. Ruim twee keer zoveel als de vorige recordboete voor Intel. Het wachten is op de volgende straf.

De recordboete die EU-commissaris Margrethe Vestager dinsdag oplegde aan het Amerikaanse internetbedrijf Google valt veel hoger uit dan verwacht: 2,4 miljard euro – ruim twee keer zo veel als de vorige recordboete, voor Intel. Het illustreert hoe groot de belangen zijn in deze zaak tegen het machtigste internetbedrijf ter wereld.

Google moet de boete betalen omdat het bedrijf zijn eigen prijsvergelijkingsdienst Shopping voortrekt in de zoekmachine die door meer dan 90 procent van de Europeanen gebruikt wordt, zegt Vestager. „Wat Google heeft gedaan is illegaal onder Europese mededingingsregels. Het heeft andere bedrijven de kans ontzegd om te concurreren op basis van verdiensten en te innoveren. En, het belangrijkste, het heeft Europese consumenten een echte keuze ontzegd tussen diensten en de volledige voordelen van innovatie.”

‘Shopping’ is de etalage die bovenaan in de zoekmachine verschijnt als je op een product zoektAanbieders betalen om hun advertentie daar te mogen vertonen, maar hun gewone zoekresultaten zakken te ver weg, vinden de klagers.

Google ontwikkelt behalve Shopping meer eigen diensten die zich tussen de consument en zijn of haar einddoel nestelen, zoals hotelboekingen, vliegtickets en – net aangekondigd – vacatures.

Volgens Google zijn zowel consumenten (die een product zoeken) als bedrijven (die een product aanbieden) daarbij gebaat. De EU denkt daar anders over.

De boete is voor Google (jaaromzet 90 miljard dollar, 92 miljard in kas) geen onoverkomelijk bedrag. Schadelijker zijn de aanpassingen die het bedrijf aan de zoekmachine moet doen (binnen 90 dagen) om te voldoen aan de Europese eisen. Dat kost wellicht geld op de lange termijn – de EU is een belangrijke markt voor Google, dat meer dan de helft van zijn inkomsten buiten de VS verdient.

Meer concurrentieonderzoeken

Deze beslissing zet de toon voor de andere mededingingsonderzoeken die nog tegen Google lopen, waaronder een voorlopige beschuldiging wegens machtsmisbruik van het besturingssysteem Android en een klacht van Europese uitgevers, die vinden dat Google te veel informatie leent van nieuwsartikelen.

Ook bestaat de kans dat de Shopping-zaak als een precedent wordt gebruikt om andere eigen diensten van Google aan te pakken die prominent in de zoekmachine verschijnen, hoewel Vestager niet bij voorbaat alles over één kam wil scheren. Wellicht wachten Google ook nog claims van bedrijven die meeliften op deze uitspraak.

Google gaat waarschijnlijk in beroep bij het Europees Hof van Justitie in Luxemburg. Daardoor kan de definitieve uitspraak van deze zaak, die in 2010 begon, nog jaren duren.

Google is het pertinent oneens met de manier waarop de Europese Commissie de zoekmachine als een markt op zich beschouwt, waarbinnen Google zijn eigen diensten voortrekt. Google ziet andere aanbieders, zoals Amazon of eBay, als concurrentie voor de zoekmachine.

Bovendien, zo werpt het bedrijf tegen, blijkt uit Googles data dat consumenten liever rechtstreeks naar een product geleid worden dan naar een website waar ze de zoekopdracht nog eens moeten invoeren. Dat is precies het pijnpunt van de klagers en de reden dat de EU ‘Google Shopping’ als een oneerlijke concurrent ziet.

Tot drie keer toe leek Google tot een schikking te komen met de vorige eurocommissaris voor Mededinging, Joaquín Almunia. Maar een lobby van onder meer Duitse en Franse uitgevers blokkeerde die optie.

Almunia werd vervangen door Vestager, die een harder beleid voert. Zo dwong ze vorig jaar lidstaat Ierland om Apple een achterstallige belastingschuld van 13 miljard euro te laten betalen.

VS zien het als protectionisme

In de VS, waar president Trump ‘America First’ tot zijn motto maakte, worden de uitspraken en maatregelen van Vestager gezien als protectionisme dat de Amerikaanse techsector benadeelt. De zaak tegen Apple staat los van machtsmisbruik – het gaat om belastingontwijking. En van alle boetes voor machtsmisbruik die de Commissie de afgelopen zeven jaar uitdeelde, belandde tweederde op het bord van Europese bedrijven, blijkt uit EU-cijfers die de Financial Times publiceerde.

Bovendien zaten er twee Amerikaanse bedrijven achter de oorspronkelijke klacht tegen Google prijsvergelijkingsdiensten: Microsoft en Oracle. Zij gebruiken de Europese Unie om concurrenten het leven zuur te maken. Microsoft legde de juridische conflicten bij.

Commentaar pagina 17