Cultuur

Interview

Interview

Peter Hinssen: „Mark Zuckerberg van Facebook gaat mijn pensioen niet betalen, Jeff Bezos van Amazon gaat geen ziekenhuis bouwen in mijn stad.”

Foto Robert Clayton

‘Techbedrijven persen Europa slechts uit’

Peter Hinssen

Bedrijven als Amazon, Facebook, Alibaba en Tencent kopen alles op in Europa, waarschuwt tech-ondernemer Hinssen.

„We praten al jaren over kunstmatige intelligentie en andere technologische veranderingen maar ik heb de ontwikkelingen nog nooit zo snel zien gaan als nu”, zegt Peter Hinssen, Vlaams technologie-ondernemer en schrijver van het net verschenen boek The Day After Tomorrow. „We praten ook al jaren over de macht van internetbedrijven, maar deze snelheid en hoeveelheid van verandering hebben we nog nooit gezien. Een prachtig voorbeeld van deze maand: de aankondiging van Amazon dat ze Whole Foods overnemen. Meteen stijgt de beurswaarde van Amazon met een groter bedrag dan die hele supermarktketen kostte. En concurrenten als Ahold, Costco en Walmart zakken met 10, 15 procent in elkaar.

„We zien nu dat de grote digitale spelers als Amazon zich beginnen in te kopen in de echte wereld. En dat de echte nieuwe strijd dus nu begint. Tesla is inmiddels meer waard dan BMW en General Motors. Wat als dat bedrijf straks overnames gaat doen?”

De Vlaming Hinssen werkte bij consultancybedrijf McKinsey, richtte diverse technologie-start-ups op en is gastdocent aan universiteiten als MIT en de London Business School. „Ik kom ook veel in Silicon Valley, maar de laatste tijd vind ik wat ik in Azië zie nog indrukwekkender dan wat daar gebeurt. In Shenzhen moet je in een ijswinkel niet proberen om met je creditcard te willen betalen. Dan word je daar uitgelachen. Als je geen apps als Alipay of WeChat hebt, kun je daar niet betalen. Dan word je daar aangekeken alsof je bij de Albert Heijn met een geit of kameel probeert af te rekenen. Als je ziet hoe snel het in China gaat, met quantum computing, met kunstmatige intelligentie, voel je echt dat we hier nog niets hebben gezien.”

„Het gebeurt allemaal in China en in Silicon Valley, en Europa wordt steeds meer een plek die als klant uitgeperst wordt, als koopvee. We hebben geen enkel digitaal platform dat in de buurt komt. Geen Facebook, geen Google, geen Alibaba, geen Tencent. Europa kan alleen nog maar boetes uitschrijven. Europa is echt het oude continent, en als we niet oppassen worden we een stervend continent.”

Zonder Alipay of WeChat kun je in Shenzhen niet betalen. Dan word je aangekeken alsof je bij de Albert Heijn met een geit probeert af te rekenen

Het beeld van Avondland, wegzakkend Europa, is al bijna zo oud als het continent zelf. Toch gaan hier ook veel dingen best oké, toch?

„Het gaat ook niet om letterlijk sterven, maar om relevantie. We hadden Skype en Spotify, maar hebben daar niets mee gedaan. Er zijn briljante wetenschappers op het gebied van quantum en kunstmatige intelligentie geweldige dingen doen voor Google en Amazon. Maar er is geen enkel bedrijf in Europa waar zij hetzelfde zouden willen doen.”

Wat zou er moeten gebeuren?

„Je ziet politici bezig met de waan van de dag, en over dit grote vraagstuk gaat het zelden. Dat is je reinste demagogie. We hebben geen methode om de snelle verandering te adresseren. De macht van landen wordt steeds minder, en de grote technologiebedrijven beheersen de wereld nog veel meer dan alle grote bedrijven uit de vorige eeuw bij elkaar opgeteld. We moeten daar echt anders mee omgaan.

„De nieuwe bedrijven zijn monopolisten die alles winnen, alles binnenhalen, en bovendien amper belasting betalen. Dat is een volstrekt nieuw economisch model. Wat is de macht van Google vergeleken met de macht van Nederland? Dat is totaal onvergelijkbaar, iets wat we nog nooit hebben gezien. Mark Zuckerberg van Facebook gaat mijn pensioen niet betalen, Jeff Bezos van Amazon gaat geen ziekenhuis bouwen in mijn stad.”

Het antwoord van Europese politici is nu vooral reguleren en beboeten van machtsmisbruik.

„Dat lijkt de enige voor de hand liggende manier om ze in te perken. Maar moet je ze wel inperken? Moet je niet juist slim met die grote bedrijven samenwerken? Google en Facebook hebben kennis van datapersonalisatie waar overheden ook gebruik van kunnen maken. Waarom kunnen overheden niet via Google of Facebook paspoortsystemen of andere overheidsdiensten gaan aanbieden?”

Dan geef je toch juist nog meer macht uit handen ?

„Sommige dingen kunnen die bedrijven nou eenmaal beter dan onze overheden, laten we daar dan ook van profiteren. Maar in ruil moeten we wel afspraken maken over hoe deze bedrijven eerlijker belasting gaan betalen, hoe ze beter onze privacy beschermen, hoe er meer democratische verantwoording moet komen. Dat is niet makkelijk om voor elkaar te krijgen, maar als we het niet doen, verliezen we de strijd op alle fronten.”

Denemarken stelde onlangs een techambassadeur aan, die politiek moet onderhandelen met de monopolisten. Iets voor andere landen?

„Dat soort creatieve oplossingen is noodzakelijk. Je móet in gesprek blijven met deze bedrijven. Hun macht en invloed gaan echt niet zomaar meer weg.”