PvdA: geen steun begroting zonder hoger loon leraren

Lerarensalarissen

PvdA-leider Asscher maakt gebruik van zijn dubbelrol: demissionair vicepremier én oppositieleider. Hij zet zo druk op de formatie.

Lodewijk Asscher (PvdA). Foto Remko de Waal/ANP

De PvdA dreigt zich terug te trekken uit het demissionaire kabinet-Rutte II als de lerarensalarissen volgend jaar niet omhoog gaan. Partijleider Lodewijk Asscher zei dinsdag dat de PvdA-ministers alleen hun handtekening zullen zetten onder een begroting met „een eerlijke koopkrachtverdeling en ruimte voor lerarensalarissen”. Leraren in het basisonderwijs voerden dinsdag actie voor meer loon en minder werkdruk.

Asscher zet zo druk op de formatieonderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, die deze week beginnen. Als er in augustus nog geen regeerakkoord is tussen die vier partijen, zal de Miljoenennota voor 2018 worden opgesteld door het zittende, demissionaire kabinet van VVD en PvdA. Mocht de VVD dan niet instemmen met extra geld voor leraren, dan kan Asscher niets anders doen dan de PvdA-ministers terugtrekken, al wil hij daar „niet over speculeren”.

Met zijn dreigement maakt Asscher gebruik van de dubbelrol die hij op dit moment heeft. Hij is behalve PvdA-fractievoorzitter ook demissionair vice-premier. Eerder dwong de PvdA al extra geld af voor verpleeghuizen in de begroting van volgend jaar. Dinsdag probeerde Asscher vergeefs de vier onderhandelende partijen te dwingen het strenge bonusbeleid voor bankiers te handhaven. En donderdag hoopt hij in de Tweede Kamer steun te verwerven voor uitbreiding van het vaderschapsverlof, ook al wil de VVD dit plan niet meer uitvoeren.

Het is gebruikelijk dat een demissionair kabinet tijdens een formatie een ‘beleidsarme’ begroting indient, zonder grote aanpassingen ten opzichte van het jaar ervoor. Asscher ziet dat anders: „Een begroting betekent keuzes maken. Als de PvdA meedoet, dan vínden wij er iets van.”

De kans lijkt klein dat de PvdA haar zin krijgt. De VVD wil geen toezeggingen doen over lerarensalarissen. De partij wijst erop dat er geen extra geld beschikbaar is: dit voorjaar bleek het ministerie van Onderwijs al een tegenvaller te hebben van 400 miljoen euro. VVD-leider Mark Rutte zei op de radio „een beetje teleurgesteld” te zijn in Asscher. „Was dan aangeschoven bij de formatie.”

Deze actie kan dan ook niet los worden gezien van Asschers toekomstige rol in de Tweede Kamer. Terwijl Emile Roemer (SP) en Jesse Klaver (GroenLinks) vrij onzichtbaar zijn, probeert Asscher zich te manifesteren als dé linkse oppositieleider. Dat zal hard nodig zijn met slechts negen Tweede Kamerzetels.