Hoe nu verder in Rotterdam, na overstap Leefbaar-lid?

Bestuurlijke crisis

De verrassende overstap van een Leefbaar-raadslid naar de islamitische partij Nida zorgt voor tumult in de Rotterdamse politiek.

Mohammed Anfal die is overgestapt van Leefbaar Rotterdam naar de door de Islam geïnspireerde partij NIDA. Foto Robin Utrecht/ANP

Het zou kunnen dat Rotterdam donderdag na het spoeddebat over de ontstane bestuurscrisis geen stadsbestuur meer heeft. Nu de coalitie van Leefbaar Rotterdam, CDA en D66 zijn meerderheid kwijt is, kan de oppositie het college nét naar huis sturen, met 23 tegen 22 stemmen. Zoals de coalitie vóór de spectaculaire en onverwachte overstap van raadslid Mohammed Anfal van Leefbaar Rotterdam naar Nida gisteren, nét de meer controversiële voorstellen door de raad kon drukken, met een meerderheid van 23 tegen 22.

Het is de vraag of het zo ver zal komen. Het tumult in de Rotterdamse gemeentepolitiek is wel groot, met dinsdag de hele dag overleg binnen de coalitie, verwijten over een weer, en een burgemeester die met alle fractievoorzitters afzonderlijk de ontstane situatie bespreekt.

Maar de coalitiepartijen zelf lijken in ieder geval te mikken op doorbesturen. „We zullen harder moeten vechten voor een meerderheid”, zei Leefbaar-fractievoorzitter Ronald Buijt. Partijleider Joost Eerdmans liet weten ervan „overtuigd [te zijn] dat we hier een oplossing voor vinden”. Hij noemde het „verwerpelijk” dat Anfal zijn zetel niet heeft „teruggegeven” aan Leefbaar.

CDA-fractievoorzitter Sven de Langen zegt dat het huidige collegeprogramma, waarmee de stad al drie jaar wordt bestuurd, „het uitgangspunt blijft”. „Op zich is de opgave eenvoudig we moeten kijken hoe we tot een stabiel stadsbestuur kunnen komen. Het zou slecht zijn als het gemeentebestuur van Rotterdam de laatste maanden voor de verkiezingen een chaos is. Dat verdient de stad niet.”

Wat meespeelt, is dat de gemeenteraadsverkiezingen al in maart volgend jaar worden gehouden, en partijen nu bezig zijn met het opstellen van de kandidatenlijsten en het langzaamaan voorbereiden van de campagnes. Dat zou belangrijk kunnen zijn voor de derde coalitiepartij, D66. Die partij had deze collegeperiode het meeste moeite zich te verzoenen met de coalitie. Net vorige week koos de partij een lijsttrekker met een vrij links, sociaal profiel: Said Kasmi. Hij won onder andere van de meer zakelijk georiënteerde Samuel Schampers, die nu fractievoorzitter is.

Waterfront-fraude

Het is de vraag hoeveel D66 nog zal investeren in het overeind houden van een coalitie die vrijwel alle grote beslissingen al heeft genomen. Wat nu rest zijn, naast lopende zaken, de afwikkeling van de Waterfront-fraude, ook donderdag, en het vaststellen van de voorjaarsnota. Daarin worden financiële keuzes gemaakt voor het komende jaar, vooruitkijkend naar de jaren erna.

Lees ook het interview met Mohammed Anfal: ‘Ik was de excuus-Marokkaan van Leefbaar’

Leo Bruijn, fractievoorzitter van de PvdA, denkt dat het een soort ‘demissionaire’ situatie wordt: „Het lijkt mij dat het laatste grote onderwerp, de voorjaarsnota, een beleidsarm stuk wordt. Je moet natuurlijk de wettelijk noodzakelijke aanpassingen doen, maar die kan je scheiden van beleid.”

Het vertrek van Anfal verbaast De Bruijn naar eigen zeggen niet. „We hebben altijd gezegd dat Leefbaar de stad verdeelt, niet verbindt.”

Nida-voorman Nourdin el Ouali zei al dat hij hoopt dat de raad meer gaat samenwerken, meer de ‘verbinding’ zoeken, dan een ‘machtsstructuur’ overeind houden. De verhoudingen in de raad geven niet direct aanleiding te denken dat dit ook zal gebeuren, maar het is denkbaar dat per onderwerp meerderheden zullen worden gezocht. Daarbij wordt vooral gekeken naar Setkin Sies van CU/SGP, die vaker met het college meestemt.

Sies zegt open te staan voor een gesprek mits het college het beleid aanpast. „We hebben al eerder gezegd: armoedebeleid, integratiebeleid én de toon bevallen ons niet. We gaan alleen praten als het college buigt, en die buiging moet diep genoeg zijn. Een stabiel bestuur is waardevol voor een stad, maar het is niet ónze verantwoordelijkheid.”

Leo de Kleijn (SP) stelt dat het een fictie is, als Leefbaar denkt dat ze op de oude voet kan doorgaan door een beetje harder te vechten voor een meerderheid. „Gewoon doorgaan is godsonmogelijk. Óf er moet een partij bij, of ze gaan door als minderheidscollege, of ze gaan opnieuw onderhandelen. Waar ze ook voor kiezen, het beleid gaat op de schop, dat kan niet anders.”