Column

Tijs en de Ramadan: goed idee, maar de imam verpest het voor de rest

Zap

Tijs van den Brink probeerde een brug te slaan tussen moslims en niet-moslims in zijn nieuwe tv-programma. Ondertussen kregen kijkers van Spoorloos een boodschap van de vrijgelaten presentator Derk Bolt.

Tijs van den Brink en een moslim in Tijs en de Ramadan (EO).

Spoorloos (NPO 1) heeft dit keer een bijzonder begin. Presentator Derk Bolt en cameraman Eugenio Follender verschijnen in beeld, voor het eerst sinds hun ontvoering op 17 juni. „Goedenavond vanuit Bogotá, de hoofdstad van Colombia”, zegt Bolt. „U gaat zo dadelijk kijken naar Spoorloos, een aflevering die al eerder werd samengesteld en opgenomen. Waarin dus geen aandacht wordt besteed aan de hachelijke avonturen die Eus en ik de afgelopen week zijn overkomen.”

Goed opgelost. Je verwacht bij het programma toch aandacht voor de ontvoering, maar je begrijpt ook dat de uitzending vooraf is opgenomen, en dat de twee iets anders aan hun hoofd hebben, zo vlak na hun vrijlating.

Dit is Spoorloos Extra, waarin we terugkeren naar een oude zaak en kijken hoe het er na al die jaren mee gaat. Dat is zeer welkom, want je vraagt je vaak af hoe het verder gaat, na de betraande omhelzing van de hereniging.

We zien twee geadopteerde zusjes uit Drenthe die tien jaar geleden in het programma hun Colombiaanse vader en halfbroer vonden. Sindsdien hebben ze elkaar nog één keer gezien. Hun Colombiaanse vader werd vijftig, dus brachten ze hem een ‘abraham’, een pop van koek. De vader kende dit Nederlandse gebruik niet. „Ze hadden nog nooit van krentenwegge gehoord!”

En nu komt hun halfbroer naar Nederland. Ze kennen elkaar nauwelijks, ze kunnen elkaar amper verstaan, maar toch betekenen de zusjes veel voor de halfbroer. Het is familie, met wie je alles kan delen, zegt hij. Het verhaal loopt goed af. De zusters hadden op zich vrede met hun adoptie, maar ze misten iets. Dat is dankzij het programma deels gelijmd.

Bolt heeft zich in het verleden wel eens onzachtzinnig tegen adoptie gekeerd. In het programma zie je mensen die lijden onder de scheiding van hun biologische familie. Maar adoptie is niet het probleem. Het probleem is dat ze zijn afgestaan. Spoorloos is vooral een pleidooi voor ‘open adoptie’, waarbij de kinderen contact houden met hun biologische familie.

EO-presentator Tijs van den Brink probeert in Tijs en de Ramadan (NPO 2) een andere brug te slaan: tussen moslims en niet-moslims. Hij heeft een paar dagen meegedaan met de ramadan bij een moslimgezin. Hulde hiervoor, want Nederland is gesegregeerd en tegen moslims aan trappen is in de mode. Wellicht helpt het om ze wat beter te leren kennen.

Van den Brink krijgt veel boze reacties. Moslimhaters vinden het schandalig dat hij aandacht geef aan deze gevaarlijke groep. Moslims en progressieven vinden juist dat hij een islamofoob is. Dat zijn de goedkope reflexen in een gepolariseerde kwestie. Maar ze worden ook wel gevoed door Van den Brinks dubbelhartige aanpak. Hij stelt zich enerzijds warm en open op, anderzijds lardeert hij zijn reportages met interviews die een negatief licht werpen op de islam.

Volgens de moslims die hij spreekt, mag een moslim van zijn geloof vallen. Maar in een apart interview vertelt een afvallige van sociale uitsluiting. Dat is een goede nuancering. Maar dan haalt Van den Brink ook nog een omstreden salafistische imam erbij, die giechelend stelt dat afvalligen de doodstraf krijgen.

De één miljoen moslims in Nederland vormen een zeer gemengde groep. Ik kan me zo voorstellen dat de meesten zich niet herkennen in die enge imam. Het is alsof je voor een programma over christenen gaat logeren bij een vrijzinnig katholieke gezin, en dat lardeert met uitspraken over homo’s van een ultra-orthodoxe dominee uit Staphorst.

Wilfred Takken vervangt deze week Hans Beerekamp.