Elke dag van half 8 tot half 6 naar school, zonder pauze

Actie basisonderwijs

Deze dinsdag voerden leraren actie tegen de hoge werkdruk. Ook in Zwolle. „Het zijn altijd de leukste docenten die uitvallen.”

Door de landelijke prikactie in het basisonderwijs ging de schoolbel dinsdagochtend een uur later bij de Geert Groteschool in Zwolle. Juffen en ouders praatten op het schoolplein over de werkdruk. Foto Kees van de Veen

Dit jaar heeft ze groep 8 één keer naar huis moeten sturen, vertelt directrice Loles Bobo op het schoolplein van de Geert Groteschool in Zwolle. Omdat er geen vervanger was voor hun zieke juf en groep 8 al twee dagen over andere klassen was verdeeld. Ook andere klassen zijn dit jaar soms „opgesplitst” en de kleuterklassen is twee keer geadviseerd om thuis te blijven. „Kleuters kun je moeilijk opsplitsen”, zegt Bobo. „Wat moet een kind van vier jaar in groep acht?”

De Geert Groteschool (320 leerlingen, 20 docenten) is één van de vele basisscholen in Nederland die deze dinsdagochtend het eerste uur geen les geeft. In plaats daarvan praten de juffen met een handjevol ouders op een leeg schoolplein over de landelijke problemen binnen het primaire onderwijs: het lerarentekort, de werkdruk en de lage salarissen.

„En dan is dit nog een school in een goede wijk met veel actieve ouders die bijspringen”, zegt adviseur Alex van de Vosse, die nog twee kinderen op de Geert Groteschool heeft en inmiddels één op de middelbare school. „Maar in alle jaren dat mijn kinderen hier zitten, zijn toch vier, vijf van hun docenten uitgevallen. Het zijn altijd de leukste, gepassioneerde leraren die op een dag zeggen: ik trek het niet meer.”

De prikactie is een initiatief van ‘PO in actie’, een groep van 37.000 leraren die samen met onderwijsvakbonden én werkgeversorganisatie PO-Raad betere werkomstandigheden van het kabinet eist. Hun loon in de eerste cao-schaal begint bij 2.350 euro en loopt op tot 3.350 euro bruto per maand, of 3.685 euro voor docenten met extra kwalificaties. Terwijl ‘tweedegraads’ docenten in het voortgezet onderwijs vaak ruim 20 procent meer verdienen.

Veel onderwijzers ervaren werkstress, volgens onderzoeksinstituut TNO. Bijna de helft (47 procent) zegt enkele keren per jaar emotioneel uitgeput te zijn door werk – iets meer dan in alle andere arbeidssectoren. Aantrekkelijk is het beroep van basischoolleraar daarom niet. Het aantal landelijke vacatures is in drie jaar gestegen van 3.200 naar 5.300, volgens cijfers van het CBS.

Hoeveel scholen deze dinsdag met de actie meedoen, is niet bekend. PO in actie hoopte vooraf dat 90 procent van de 6.500 basisscholen zich zou aansluiten. Een paar honderd scholen hebben de actie gesteund op de website van het actiecomité.

Hoe kan het lerarentekort worden opgelost?: Met twee juffen per klas blijft het loon laag

De robot in groep 8

Lesgeven is de hele dag schakelen en bijleren, zeggen de juffen in Zwolle. Je moet niet alleen kennis overbrengen, maar sommige kinderen ook extra aandacht geven, een anti-pestprogramma volgen én leren omgaan met de educatieve robot in groep 8. Een werkdag duurt van half acht tot half zes, zegt juf Joanne van der Veen: „En als je pauze hebt, komt er een kind met een enorme bloedneus op je af. Dat is geen uitzondering, dat is vier van de vijf keer.”

„Er is veel veranderd in het onderwijs”, zegt ouder Wery Hegge „Mijn meester Wit ging vroeger om half vier naar huis, lekker tuinieren.” Voor de leraren van nu begint na een drukke schooldag vaak het administratieve werk. Hegge: „Zo kan ik als ouder wel de persoonlijke ontwikkeling van mijn kind volgen, in grafiekjes. Fantastisch vind ik dat.”

„Relativeer het”, adviseert Hegge. Hij komt zelf uit de bancaire sector en ziet dat overal de werkdruk en administratieve lasten zijn gestegen. „Een werkdag van acht, negen uur vind ik normaal. En de salarissen, ja die vind ik laag. Ik kan me voorstellen dat weinig mensen ervoor kiezen om leraar te worden.”

„Ík vind het goed om dit gesprek te voeren, maar er moet wel wat veranderen”, zegt juf Joanne. „Zo zie ik mezelf niet over tien jaar in het onderwijs. Anders verlies ik mijn passie voor het vak en dat wil ik niet.”