Een legpuzzel van corruptie bij WK-bids

Voetbal

Het rapport-Garcia zet vele wanpraktijken bij de FIFA uiteen, maar bewijs over omkoping door Qatar lijkt nog steeds te dun.

FIFA-voorzitter Gianni Infantino wil goede sier maken door het rapport te openbaren.Foto Maxim Sjemetov/EPA

De procedure die leidde tot de uitverkiezing van Rusland (2018) en Qatar (2022) als WK-organisatoren stonk aan alle kanten. Die breed gedragen conclusie wordt met het dinsdag door FIFA openbaar gemaakte onderzoeksrapport van de Amerikaan Michael J. Garcia en zijn Zwitserse adjudant Cornel Borbély uit 2014 nog eens bevestigd.

In het rapport gaat het van feesten en conferenties gesponsord door deze of gene belanghebbende tot betalingen waar nauwelijks een tegenprestatie tegenover staat. Zoals de 2 miljoen dollar (1,8 miljoen euro) die oud-Barcelona-preses Sandro Rosell aan de 10-jarige dochter van de Brazilaanse FIFA-bestuurder Ricardo Teixeira overmaakte. Rossell was adviseur van het Qatar-bid, de betaling zou een „privéaangelegenheid” zijn.

De 430 pagina’s bevatten veel passages die bekend zijn uit de literatuur over de FIFA. Maar Rusland en het opzienbarend succesvolle bidteam van Qatar lijken op basis van de informatie binnen de grenzen te zijn gebleven van wat volgens de toen geldende FIFA-regels mocht. Het onomstotelijke bewijs dat Qatar in december 2010 via omkoping aan zijn verrassende uitverkiezing kwam als organisator van het WK 2022, lijkt al met al ook in het Garcia-onderzoek niet opgediend te worden.

Begunstiging

Volgens Bild-journalist Peter Rossberg, die het rapport al had en er al uit publiceerde, moet het gelezen worden als een legpuzzel waarvan alle stukjes tezamen aantonen dat Qatar via begunstiging van FIFA-bestuurders aan het WK is gekomen. Maar juridisch sluitend bewijs is het niet.

Garcia zei, toen hij met veel aplomb eind 2014 opstapte als voorzitter van het onderzoekcomité van FIFA’s ethische commissie, dat er van zijn rapport een samenvatting is gemaakt die niet deugde. De conclusies die door FIFA in het najaar 2014 werden gedeeld in een document van 42 pagina’s, opgesteld door de voorzitter van de ethische commissie Hans-Joachim Eckert, bevatten volgens de Amerikaanse jurist Garcia „tal van incomplete en foutieve weergaven”. Dat de Duitser Eckert tot geheimhouding overging, maakte van het Garcia-rapport een in potentie explosief document.

Lees ook het stuk dat we maakten vlak nadat Garcia in 2014 opstapte: Garcia schopt nieuwe deuk in geloofwaardigheid FIFA.

Eckert is inmiddels afgedankt en nu maakt FIFA-voorzitter Gianni Infantino goede sier met de openbaarmaking. Dat was toch altijd al zijn wens, aldus de FIFA dinsdag in een verklaring, en zou „in de eerste vergadering” van de ethische commissie onder Eckerts opvolger besproken worden. Na de aangekondigde scoop van Bild bleek dat de publicatie ineens in één dag geregeld kon worden.

Wanpraktijken en dommigheid

Dat er bijna drie jaar verstreken, met vele arrestaties en wisselingen in het mondiale voetbalbestuur, zal bijgedragen hebben aan de inschatting dat publicatie zo’n kwaad niet meer kon. Het patroon is dat van individuele wanpraktijken, vreemde betalingen en dommigheid.

In onthullingen van twee Sunday Times-journalisten werd met name de voor het leven geschorste bestuurder Mohammed bin Hammam gezien als belangrijkste troef van Qatar. Maar Garcia deelt die conclusie niet. De directe link tussen de Qatarees Bin Hammam, die in zijn poging Sepp Blatter van zijn troon te stoten als FIFA-voorzitter een spoor van dubieuze transacties achterliet, en het WK-bidteam wordt niet gelegd. Documenten en getuigenissen van leden uit het „volledig en op waardevolle wijze” meewerkende bidteam van Qatar tonen volgens Garcia aan dat Bin Hammam zijn eigen agenda volgde. Zijn acties „beïnvloedden weliswaar de verkiezing” waarbij Rusland en Qatar verkozen werden, maar de link met ‘Qatar 2022’ wordt niet bewezen.