Als Belg stopt met zonnebank, scheelt dat zesduizend levens

Gezondheid

De Belg kruipt bijna twee keer zo vaak onder de zonnebank als de gemiddelde Europeaan. De gezondsheidsraad wil die uv-buizen verbieden.

Foto iStock

Verbied de zonnebank, adviseerde de Belgische Hoge Gezondheidsraad afgelopen vrijdag. Het argument was simpel: het risico op huidkanker na bruinen op de zonnebank is veel groter dan het gezondheidsvoordeel van meer aanmaak van vitamine D.

In weinig Europese landen is de zonnebank zo populair als in België. Een op de zeven Belgen lag het afgelopen jaar minstens eenmaal op de zonnebank. Meer dan de helft van die gebruikers verschafte zich in dat ene jaar minstens tien keer een dosis kunstmatige uv-straling. De Belgen kruipen bijna tweemaal zo vaak tussen de uv-buizen als de gemiddelde Europeaan. En Belgische vrouwen staan aan de Europese top, schrijft de Gezondheidsraad. Een op de drie vrouwen liet zich het afgelopen jaar kunstmatig bruinen.

Bruin worden of blijven zijn de belangrijkste redenen voor de Belgen voor zonnebankgebruik. Ze noemden in een enquête ook vaak: voorbereiding op een zonvakantie, om dan minder snel te verbranden. Een derde van de gebruikers zegt ook nog dat het een lekker gevoel geeft, of dat ze het leuk vinden om op de zonnebank te gaan. Een op de vijf zegt het te doen om er beter uit te zien. Eén op de tien noemt tenslotte nog, maar bijna nooit als belangrijkste reden: ik krik er mijn vitamine-D-gehalte mee op.

De Belgische Hoge Gezondheidsraad heeft geen oog voor gevoelens. De aanmaak van vitamine D is het enige gezondheidsvoordeel dat de Gezondheidsraad ziet. Uv-straling op de huid stimuleert de aanmaak van vitamine D. Een half uurtje per dag op gezicht en handen volstaat.

Vitamine D ook door pilletje

Na onderzoek van de wetenschappelijke literatuur stelt de Belgische Gezondheidsraad vast dat de vitamine-D-gehalten door zonnebankgebruik ook makkelijk met vitamine-D-pilletjes zijn te behalen.

Blijft over de schade. De Gezondheidsraad maakt duidelijk dat een zonnebanksessie de bruiner blootstelt aan zonkracht 13. Dat is de uv-index op mediterrane stranden. In Nederland is het al nieuws als de zonkracht 20 minuten lang de 8,7 bereikt. Dat record werd dit jaar op zondag 11 juni gevestigd. Zonnebanken leveren dus een hoge dosis.

Bovendien, schrijft de Belgische Gezondheidsraad, is de mix van twee soorten uv-straling (uv A en uv B) die een zonnebank aflevert anders dan wat we van de zon gewend zijn. De uv-A-straling van zonnebanken is vaak wel een factor 10 tot 15 intenser: „Herhaalde blootstellingen aan zulke hoge doses uv A zijn een nieuw fenomeen voor mensen.”

In 2009 heeft de IARC, een kankercommissie van de Wereldgezondheidsorganisatie, zonnebanken als kankerverwekkend geclassificeerd. Het ging vooral over melanoom, de ernstige, dodelijke vorm van huidkanker. Blootstelling op jonge leeftijd van lichaamsdelen die niet vaak in de zon komen, bevordert het ontstaan van melanoom. En dat is precies wat er in de zonnebanksalons gebeurt.

De verzamelde onderzoeken laten zien dat iemand die voor zijn 35ste op de zonnebank lag ruim 80 procent meer kans op melanoom heeft en bijna 70 procent meer kans op de (onschuldiger) huidkanker plaveiselcelcarcinoom. De kans op de meest voorkomende huidkanker (basaalcelcarcinoom) leek 30 procent hoger te zijn, maar dat cijfer was statistisch gezien niet ‘hard’.

Als de Belgen stoppen met hun ongezonde zonnebankgedrag spaart dat de komende vijftig jaar zesduizend levens, schat de Hoge Gezondheidsraad. Na een berekening van de kosten is het eindoordeel simpel: verbieden die zonnebanken.

Minister van Consumentenzaken Kris Peeters heeft al laten weten geen voorstander te zijn van zo’n verbod. Want dan gaan de zonnebankaanbidders de illegaliteit in. Het doorkruist het plan om in september in België de zonnebanksalons te verplichten om duidelijk tegen de gevaren van huidkanker te waarschuwen.