Politiek Panel: formatiepoging met ChristenUnie gaat lukken

Haagse insiders

Tweederde van het panel denkt ook dat een kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie stabiel zal zijn.

De voormalige informateur Tjeenk Willink ontving Mark Rutte ( VVD ), Sybrand van Haersma Buma ( CDA ), Alexander Pechtold ( D66 ) en Gert-Jan Segers ( CU ) in de Stadhouderskamer in de Tweede Kamer. Foto Jerry Lampen/ ANP

Het gaat VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie lukken om de komende weken een kabinet te vormen. Dat verwacht 80 procent van het politiek panel van NRC. Inhoudelijk zullen de onderhandelingen moeilijk worden, denken de (oud-)politici, -strategen en lobbyisten in het panel, maar ze schatten in dat de partijen er alle vier uit willen komen. Ook D66-leider Alexander Pechtold, die samenwerking met de ChristenUnie eerder „ongewenst” noemde. Want, zegt een lobbyist: „ook níét succesvol formeren levert schade op” bij de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar.

Twintig procent van het panel denkt dat de formatiepoging mislukt. D66 en de ChristenUnie onderhandelen „met frisse tegenzin”, zegt een oud-D66-politicus. „Elk probleem dat opdoemt kan dan worden uitvergroot.” Een oud-PvdA-bewindspersoon denkt dat het te moeilijk wordt om „over principiële meningsverschillen heen te stappen of daar slimme oplossingen voor te vinden”.

Vooral de medisch-ethische kwesties zijn lastig. De ChristenUnie mag D66 in ieder geval niet verbieden om hun initiatiefwet over ‘voltooid leven’ voor te leggen aan de Tweede Kamer, waarschuwen twee D66’ers. Een oud-ChristenUnie-politicus is positiever. De „lastige onderwerpen” kunnen prima opgelost worden, zolang de onderhandelaars maar de „intrinsieke wil” hebben om „er een succes van te maken”.

Een kabinet met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zal stabiel zijn, verwacht 65 procent van het panel. De vier partijen hebben weliswaar een krappe meerderheid van één zetel in de Tweede en Eerste Kamer. Maar de achterbannen zijn niet activistisch en de partijleiders hebben veel ervaring. „De partijen zijn gewend om compromissen te sluiten en verantwoordelijkheid te nemen”, zegt een oud-VVD-politicus. Toch heeft die krappe meerderheid een risico, volgens een andere VVD’er: „Iedere partij kan een zetelrover in zijn midden hebben.”

Zal Pechtold steun krijgen van zijn achterban om te regeren met drie conservatievere partijen? Ja, verwachten de meeste panelleden. D66 is geen partij van „dogmatische die-hards”, zegt een oud-VVD-bewindspersoon: „Het redelijke alternatief zit D66’ers naar eigen zeggen in de genen.” Een oud-ChristenUnie-politicus: „Je kunt veel aan te merken hebben op D66’ers, maar hun pragmatisme heeft in dit soort situaties veel voordelen.”