Uitspraak Hooggerechtshof is morele overwinning voor Trump

Na een half jaar juridisch getouwtrek, komt er alsnog een inreisverbod van 90 dagen voor burgers uit Iran, Libië, Somalië, Soedan, Syrië en Jemen naar de VS.

Foto Michael Reynolds/EPA

Het inreisverbod dat de Amerikaanse president Donald Trump in maart verordeneerde, mag grotendeels ingaan. Dat maakt het Amerikaanse Hooggerechtshof maandag bekend.

Na een half jaar juridisch getrouwtrek, waarin Trump steeds aan het kortste eind trok, geeft de hoogste juridische instantie van de VS daarmee het inreisverbod het voordeel van de twijfel, totdat het begin oktober een definitief inhoudelijk oordeel zal vellen.

De uitspraak is een grote morele overwinning voor Trump en zijn directe entourage, die een compleet inreisverbod van negentig dagen willen instellen voor burgers uit Iran, Libië, Somalië, Soedan, Syrië en Jemen zodat ze visumprocedures opnieuw kunnen bekijken. Als het Hooggerechtshof in het najaar zijn definitieve oordeel velt, zijn die negentig dagen verlopen. Het vonnis zal daardoor deels een symbolisch karakter krijgen.

President Trump noemde het oordeel maandag „een duidelijke overwinning voor onze nationale veiligheid.” „Als president kan ik geen mensen in ons land toelaten die ons kwaad willen doen”, aldus Trump.

Lees ook het Trumpblog voor de laatste ontwikkelingen over de regering van Trump.

De uitspraak van maandag geldt niet voor het hele inreisverbod. Mensen die „een geloofwaardige claim” kunnen doen gelden „van een bona fide relatie met een persoon of entiteit in de Verenigde Staten” worden uitgezonderd. Hiermee probeert het Hof de chaotische en ontluisterende taferelen te voorkomen die zich in het laatste weekend van januari en de eerste week van februari afspeelden op Amerikaanse en internationale luchthavens. Nadat Trump een week na zijn aantreden met een executive order het inreisverbod met onmiddellijke ingang had uitgevaardigd, zagen reizigers uit de genoemde landen hun greencards, bezoekers- en studievisa plotseling waardeloos worden en kwamen vast te zitten op luchthavens.

Toch hebben instanties ook ditmaal weinig tijd om zich op de nieuwe situatie voor te bereiden. Vooruitlopend op de uitspraak van het Hooggerechtshof zei Trump vorige week dat deze na 72 uur van kracht zou worden.

Discriminerend

Het inreisverbod is een van de controversieelste maatregelen van de regering-Trump. Lagere rechters blokkeerden het tot nu toe telkens omdat het discriminerend zou zijn, het naliet burgers fair te behandelen en omdat Trump zijn macht ermee zou hebben overschreden. Het Supreme Court gaat deze uitspraken de komende maanden opnieuw tegen het licht houden.

Nadat Trump het inreisverbod eind januari afkondigde, duurde het acht dagen voordat meerdere rechters het blokkeerden. In maart kwam het Witte Huis met een herziene versie van het inreisverbod, dat Green Cards en visa uitsloot en waarbij Irak van de landenlijst was geschrapt.

Opnieuw hield de rechterlijke macht het tegen. Het hof van beroep in Virginia oordeelde dat Trumps maatregel duidelijk de intentie had te discrimineren op basis van religie. Verwijzend naar Trumps uitspraken over een „moslimban” tijdens zijn campagne, oordeelde het dat het inreisverbod „druipt van de religieuze intolerantie”.

Maandag schreven drie van de vijf conservatieve rechters van het Hof, Clarence Thomas, Samuel Alito en de onlangs door Trump benoemde Neil Gorsuch, dat zij liever het héle inreisverbod in werking hadden laten treden. Rechter Thomas schreef dat het bewaken van de nationale veiligheid zwaarder telt dan het leed dat reizigers hierdoor ondergaan. Hij schreef te vrezen dat de term ‘bona fide relatie’ tot een vloed aan rechtszaken zal leiden. Sinds de benoeming van Neil Gorsuch vormen conservatieven de vijfkoppige meerderheid in het negenkoppige Hooggerechtshof.